Psikoloji Tarihi

İslam Ansiklopedisi A

İslam Ansiklopedisi B

Cemil Meriç

Karen Horney

PDR Notları






 
ANTALYA, BURSA, İSTANBUL VE KONYA'DAKİ ADAYLAR! SINAV KAYGISINDAN KURTULMAK İÇİN PROFESYONEL DESTEK ALABİLİRSİNİZ TIKLAYIN

BUDİZM  (BAUDDHİSME - BUDA DİNİ)

M.Ö. (557 - 477) yılları arasında Kuzey Hindistan'da yaşamış Guatana Buda tarafından kurulmuş olan dinî - felsefî sistemin adı. Budizm, din olarak Uzak-Doğu'da en nüfuzlu, en çok taraftarı olan dinlerin başında gelir. Zamanın sert ve katı siyasî, di­nî ve İçtimaî anlayışına karşı ahlâkî bir protesto ve isyan olarak ortaya çıkan Budizm, mutedil bir zühd ve bir çeşid yoga hayatı ile, arzuları söndürmek ve yok etmek esasına dayanır.
Budizm, Buda'dan kısa bir zaman sonra ikiye bölündü: Hinâyâna (Bu kelimeye küçük taşıt, küçük gemi manâları veriliyor) Budizmin bir kolu, eski Sey­lân, Birmanya, Tayland, Laos ve Kamboçya'da yay­gın olup eski budist anlayışı temsil eder. Eski Bu­dizmin esas gayesi, fertleri bu dünya ızdırapların- dan kurtarmaktı. Eski Budizm, her şeyden önce, tek şahsın mukadderatı ile meşgul oluyordu. Bu ise hod- gâmca (Nefsini düşünerek yapılan) bir iştir.
Buna karşılık Mahâyâna (büyük taşıt, büyük gemi) denilen Yeni Budizm, ferdî değil bütün beşe­riyeti, yani bütünü düşünmektedir. En büyük borç bütün insanlığa hizmet ettikten sonra ödenmiş ola­caktır. Ferdin yalnız kendisini kurtarması hiç bir ma­nâ ifade etmez. Eski Budizm daha çok, halk tabaka­sına hitâb eder görünmesine karşılık yenisi münev­ver tabakaya hitab eder ve onun için tanzim edil­miş gibidir.
Budizmin istediği bilgi, içten duyarak uzun ve manevî bir hayat geçirerek yoga yoluyla elde edilen bir bilgidir. Böylece Buda herkesin kurtuluş merte­besine ulaşacağına inanır. Buda doktrininde ruhun mevcudiyeti gibi, Tanrı'nın mevcudiyeti fikri de yok.
O, bunları inkâr etmektedir. Ruhu tanımadığı için de tek bir benlik yerine yanyana bulunan ve her an yekdiğerinin doğmasına sebep olan bir fenomenlik silsilesi tanıyor; Heraklit gibi, daima bir var olma keyfiyetinin, daimî oluşun mevcudiyetini kabul edi­yor; nefse ait devamlı bir görme, işitme v.s.. kabili­yetinin mevcud olduğuna inanmıyordu. Daha doğru­su o, bu hislerin devamlı ve benliğe ait birer realite oluşlarını inkâr ediyordu.
Buda bütün hayatı «İsim ve Şekil»den yani, ma­nevî hayattan ve maddiyattan ibaret görüyor, bu dualist anlayışı bütün âleme yayarak pluralist bir anlayışa ulaşıyordu; zira ona göre bir değil sayısız hakikat mevcuttur.
Buda, kurtuluş için «Sönmüş» manâsına «Nir- vana» diyordu. Bu sönüş bir hayat sönüşü değil, kurtuluşa erenin sönüşü, psikolojik yönden bütün ızdırap ve azap âleminin sönüşüdür. Çünkü ona gö­re Nirvana, mutlak bir sükûnet, azap menbaının ku­ruması, metafizik yönden insanlığın yegâne gayesi­dir.
Budizm, her şeyin fani ve boşluktan ibaret ol­duğuna inanan pesimist ve panteist bir dindir. Bu pesimizm 19. asırda Schopenhaur'a çok tesir etmiş ve o da pesimist bir felsefe kurmuştur. Temeli mer­hamet ve acıma olan ahlâk anlayışı da Hint felse­fesinin tesiri altındadır. Yalnız Schopenhaur'da ar­zuların öldürülmesi değil, bir kenara atılarak irade­ye tabi olmak fikri hâkimdir.
Tanrı, Ahiret, ruh fikri gibi mukadderatı da in­kâr eden Budizm, Türklerin İslâm'dan önce benim­sedikleri bir dindir. Gökalp'ın Toyonizm dediği din, A. İnan'a göre, Budizmden başkası değildir. Fakat bu dindeki pessimizm Türklerin savaşçılığına tesir etmemiştir.
(Fazla bilgi için Bk.: W. Ruben, Bu­dizm Tarihi, Ankara 1947; Ark. Covma- rasvvamy, Hinduisme et Boudisme, Paris 1972; Histoire de la Philosophie, I., Ene. de la Pleiade, Belçika, 1969).
Süleyman Hayri BOLAY, Felsefi Doktrinler Sözlüğü, Ötüken yayınları, İstanbul, 1979

 
1- BU SİTE TAMAMEN BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR VE BİLGİLERİN GÜNCELLİĞİNİ YİTİRMİŞ OLMA İHTİMALİ VARDIR.
2- BU SİTE RESMİ BİR SİTE DEĞİL, KİŞİSEL BİR SİTEDİR.
3- YANLIŞLIKLA DA OLSA VERİLEBİLECEK HATALI BİLGİLER DOLAYISIYLA www.ygslyssistemi.com YÖNETİMİ HİÇ BİR SORUMLULUK KABUL ETMEZ.
4- SİTEMİZDEN EDİNDİĞİNİZ TÜM BİLGİLERİ MUTLAKA RESMİ KAYNAKLARDAN DA KONTROL EDİNİZ.
5- SİTEMİZDEKİ DİĞER SINAVLAR KISMI SADECE BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR. YGS LYS HARİCİNDEKİ SINAVLARLA İLGİLİ SORU SORMAYINIZ.
6- HİÇ BİR KULLANICI SİTEMİZDEKİ BİLGİLERDEN DOLAYI HERHANGİ BİR ZARARA UĞRADIĞI YÖNÜNDE ŞİKAYETTE BULUNAMAZ.
ASLOLAN RESMİ KAYNAKLARDAN ELDE EDİLEN BİLGİLERDİR. BURADA VERİLMİŞ OLAN BAZI PRATİK BİLGİLERİN OLASI YANLIŞLIĞI YA DA GÜNCELLİĞİNİ YİTİRMİŞ OLMASI NEDENİYLE MAĞDUR OLMAMAK İÇİN LÜTFEN RESMİ KAYNAKLARA BAKINIZ.
7- BU SİTEYİ ZİYARET EDEN TÜM ZİYARETÇİLERİ BU UYARILARI OKUMUŞ KABUL ETMEKTEYİZ..

www.ygslyssistemi.com başarılar diler.......

Makale Arşivi

copyrite© ygslyssistemi.com
Her hakkı saklıdır. Yayınlanan makalelerin bir kısmı ya da tamamı kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.