Psikoloji Tarihi

İslam Ansiklopedisi A

İslam Ansiklopedisi B

Cemil Meriç

Karen Horney

PDR Notları






 
ANTALYA, BURSA, İSTANBUL VE KONYA'DAKİ ADAYLAR! SINAV KAYGISINDAN KURTULMAK İÇİN PROFESYONEL DESTEK ALABİLİRSİNİZ TIKLAYIN

NOMİNALİZM NE DEMEK? (NOMİNALİSME - İSİMCİLİK)

Cinsler, neviler yani umumî fikirlerin ve küllilerin; zihinde ve zihnin dışında yani zihnimizin mahsulü ve reel olarak, kendiliğinden veya tecrübenin mahsulü olarak mevcut olmadıklarını, bunların birer hayâlden, isimden, kelimeden ibaret olduklarını ileri sürer. Bu anlayışla nominalizm, realizmin karşısındadır ve bilgimizin objektifliğini reddeder.
İlk nominalistler sofistlerdir. Külliler kavgası, nominalizm ve realizm mücadelesi Ortaçağ'ı doldurur. Yeniçağ'da ise nominalizm, ampirizm, fenomenizm, pozitivizm, assosiyasiyonizm, evolusyonizm, pragmatizm adı altında devam etmiştir. Bunların hepsi, değişik görünüşlerde olsa da, materyalizm, septisizm, utilitarizm ve ateizm'e müncer olur. No­minalizmin son sözü, ilmî hakikatler üzerinde sep­tisizme, ahlâkta da egoizme ve menfaatçılığa gö­türmektedir.
Klâsik ve metafizik nominalizm, asrımızda «il­mî» bir ifadeye bürünmüştür. «İlmî nominalizm» de­nen bu isimciliğin temsilcileri fizikçi ve ilim tarih­çisi P. Duhem, matematikçi H. Poincare ve E. Le Roy'dur; semantikler de bu gruba girer.
İlmî oiaylar, öncelikle kanunlar ve teoriler, eş­yanın bir tasavvuru değil, zihnin inşalarıdır. Bu an­layış, Kavramcılığın bir şekli olmaktadır. Zihnin bu inşaları, hakikî bir realiteye tekabül etmeyip tama­men sun'î ve semboliktir. Meselâ, Duhem, fizik ka­nunlarının sembolik nisbetlerden ibaret olduğunu ileri sürerek bir fizik teorisinin bir izahı değil, belki matematik önermelerden ibaret bir sistemle ulaşı­lan, hadiselerin basit bir tasavvuru olduğunu, bu önermelerin asla reel özellikleri arasındaki hakikî nisbetleri ifade etmediklerini ve bu yüzden de keyfî bir şekilde formüle edilebileceklerini iddia eder. Le Roy'a göre ise; ilim içinde her şey sırf bir itibar, ze­kânın sun'î yaratışı olup, matematik prensipler ta­mamen arzuya tabidir, eşyada tanıdığını hayal etti­ği nizamı ve muayyeniyeîi (determinizmi) yapan âlimdir, ilmi kanunlar muvaffak olan basit reçete­lerdir.
Görülüyor ki «İlmî nominalizm» ilmin objektif kıymetini inkâr ile onu hadiseleri kaydederek fay­dalı reçeteler yazan bir lisan olarak görüyor.
İlmî nominalizm hareketi, ilmi, «Hakikat» bilgi­si için yegâne vasıta sayan Siyantizm, Pozitivizm ve İlmî determinizme karşı bir aksülâmeldir.
Eğer adalet, insanlık, hürriyet gibi küllî fikirler, nominalizmin iddia ettiği gibi, zihnimizdeki bir ta­kım isimlerden ibaret ise, neviler, cinsler ve küllî fikirler, biribirine benzemeyen çeşitli fertleri züm­reler haline koymak suretiyle, onlara verilmiş isim­lerden başka bir şey değillerse; o takdirde ne ma­tematik hakikatlardan, ne de ilmin küilî prensiple­rinden bahsetmeğe imkân kalır.
Nominalizmin nesnelere, fikirlerden önce var­lık tanıması, nesneleri aslî veri, fikirleri ise tâli veri olarak kabul etmesi demektir. Nominalizmin bu anla­yışından ve Tanrı'nın tabiata müdahalesinin sınırlı­lığını kabul etmesinden dolayı, K. Marks bu cereya­nı «Materyalizmin Ortaçağ'da ilk ifadesi» olarak görmüş ve takdis etmiştir.
(Nominalizm hk. bk.: G. Ambroise, Dix Siecles de Philosophie, Paris, 1946.)
Süleyman Hayri BOLAY, Felsefi Doktrinler Sözlüğü, Ötüken yayınları, İstanbul, 1979

 
1- BU SİTE TAMAMEN BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR VE BİLGİLERİN GÜNCELLİĞİNİ YİTİRMİŞ OLMA İHTİMALİ VARDIR.
2- BU SİTE RESMİ BİR SİTE DEĞİL, KİŞİSEL BİR SİTEDİR.
3- YANLIŞLIKLA DA OLSA VERİLEBİLECEK HATALI BİLGİLER DOLAYISIYLA www.ygslyssistemi.com YÖNETİMİ HİÇ BİR SORUMLULUK KABUL ETMEZ.
4- SİTEMİZDEN EDİNDİĞİNİZ TÜM BİLGİLERİ MUTLAKA RESMİ KAYNAKLARDAN DA KONTROL EDİNİZ.
5- SİTEMİZDEKİ DİĞER SINAVLAR KISMI SADECE BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR. YGS LYS HARİCİNDEKİ SINAVLARLA İLGİLİ SORU SORMAYINIZ.
6- HİÇ BİR KULLANICI SİTEMİZDEKİ BİLGİLERDEN DOLAYI HERHANGİ BİR ZARARA UĞRADIĞI YÖNÜNDE ŞİKAYETTE BULUNAMAZ.
ASLOLAN RESMİ KAYNAKLARDAN ELDE EDİLEN BİLGİLERDİR. BURADA VERİLMİŞ OLAN BAZI PRATİK BİLGİLERİN OLASI YANLIŞLIĞI YA DA GÜNCELLİĞİNİ YİTİRMİŞ OLMASI NEDENİYLE MAĞDUR OLMAMAK İÇİN LÜTFEN RESMİ KAYNAKLARA BAKINIZ.
7- BU SİTEYİ ZİYARET EDEN TÜM ZİYARETÇİLERİ BU UYARILARI OKUMUŞ KABUL ETMEKTEYİZ..

www.ygslyssistemi.com başarılar diler.......

Makale Arşivi

copyrite© ygslyssistemi.com
Her hakkı saklıdır. Yayınlanan makalelerin bir kısmı ya da tamamı kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.