Psikoloji Tarihi

İslam Ansiklopedisi A

İslam Ansiklopedisi B

Cemil Meriç

Karen Horney

PDR Notları






 
ANTALYA, BURSA, İSTANBUL VE KONYA'DAKİ ADAYLAR! SINAV KAYGISINDAN KURTULMAK İÇİN PROFESYONEL DESTEK ALABİLİRSİNİZ TIKLAYIN

ÜST - İNSAN (SUR HOMME - UBERMENSCH - FEVKALBEŞER)

Alman filozofu Niçe (Nietzsche, 1844- 1900) tarafından ileri sürülen 'üst-insan' fikri, 19. asırda şahsiyet mefhumunun inkâr edilmesine karşı şiddetli ve müfrit bir aksülâmeli ifade eder. «Ubermensch» tabirini daha evvel Goethe, Herder gibi düşünürler kullanmışlarsa da bunu bir nazariye haline getirip yayan Nicedir. Niçe bu fikrini «Zerdüşt Böyle Dedi» adındaki kitabında işlemiştir. Orada tasavvur ettiği insanüstü tipi için Zerdüştü örnek almıştır. «Üst in­san» insanın aşılmasını, onun yenilip, yenilenmesini telkin eder. Niçe, üst - insanların meydana getirdiği yeni bir aristokrasi neslinin doğmasını istiyor. Bu aristokrasi, zaferlere dayanan yeni bir aristokrasi olmalıdır.
Niçe'nin üst insan fikri, ve onun kaynağı Darvvin'in hayat kavgası ve tabii seçkinleşme fikri, insanları ve milletleri amansız bir menfaat kavgasına sürüklemiş, aynı zamanda ferdiyetçi ahlâkın had safhaya ulaşmasına sebep olmuştur. Darwin'e göre bütün varlıklar daimî bir mücadele halindedirler. Bu mücadelede mevcudiyet şartlarına en çok intibak edenler, içlerinde en kuvvetli olanlardır. Bunlar mücadelede yok olmayıp hayatta kalmayı başarırlar. İşte ölmeyen bu kavi, diğerlerini ezer ve hayatını ra­hata kavuşturur. Toplum hayatı da hakiki bir harp meydanıdır. Binaenaleyh yaşamak demek, harp etmek, ahlâklı olmak demek de muzaffer ve en kuvvetli olmak demektir. Böylece insan, nasıl maymundan tekâmül ederek ortaya çıkmışsa, insandan da yeni bir cins ortaya çıkacaktır. Niçe'ye göre bu, üst - insandır. Böyle bir insan nevinin doğması için cemiyette savaş esasına dayanan yeni bir ahlâk hüküm sürmelidir. Niçe bu yüzden dinlerin getirdiği sevgi ve merhamete, şefkate dayanan klâsik ahlâka, tıp ve hıfzıssıhha (sağlık koruma) tedbirlerine şiddetle karşı çıkmış; bunları insan nevi için zararlı bulmuştur. Niçe, sevgi, şefkat ve merhamet gibi şeylerin esirle­rin, sürülerin ahlâkı olduğunu ve bütün ahlâk anla­yışlarının yani değerler levhasının tersine çevrilme­sini, bunları üst - insanın tanzim etmesini istemiştir. Ona göre cemiyetteki bir sürü orta ve aşağı insan­lar fazlalıklardır; yaratılmamalıdır. Bunları koruyan ahlâk ve dinler kaldırılmalıdır. Dünya bir kavga ve harp sahnesi olmalıdır ki kuvvetler ortaya çıksın. Niçe buradan «Kuvvet iradesi» felsefesine ulaşmıştır. O, üst-insanın arzın gayesi olduğunu, bunun için iradenin kurtulması gerektiğini, kudretin fazileti doğurduğunu müdafaa eder. Merhametin «insanları sevenin mıhlandığı bir çarmıh» olduğunu söyleyen Niçe, insanlara «zalim olunuz!» emrini vermiştir. Üst - insana lâyık gördüğü galipler ahlâkının esası «merhamete kapılmaksızın başkalarına ıztırap çektirmektir; çünkü ruhun büyüklüğünü gösteren budur. Bu­nun için erkeğin savaşçı, kadının doğurgan» yetişti rilmesi lâzımdır. Küçük insanın, sürünün, esirin üst - insan olabilmesi için evvelâ esirler ahlâkını devir­mesi, değerler levhasını parçalaması, Allahsızlığı be­nimseyip yayması icap eder. Çünkü ona göre Zerdüşt de Allahsızdır; günah ortadan kalkınca irade hürriyetine kavuşacaktır.
Niçe'nin bu zalim, merhametsiz, kavgacı, yıkıcı ahlâkı ve insan anlayışı, sosyal kanunlara, gelenek­lere, örf ve adetlere, terbiyeye, dine ve Allah'a bağ­lılığı ve itaati men ediyor. Ona göre, bunlar boyundu­ruktur ve bunlardan kurtulmak lâzımdır. Yani esirlere mahsus her şeyi atmalı imiş. Hiç bir değere inana­mayan ve her değeri yıkan bu nihilist felsefe sade­ce kuvvete ve hakimiyete tapmayı gaye edinmekte­dir. Darwin ve Niçe'nin bu felsefî anlayışları 20. asır­da insanları, cemiyetleri ve devletleri büyük bir ah­lâkî kargaşaya ve buhrana sürüklemiş; kendisini, de­ğerleri yeniden tanzim edecek bir üst - insan sanan bir sürü insanın türeyerek, birinci ve ikinci dünya harplerinin çıkmasına, yeni diktatörlerin zuhuruna sebep olmuştur. Batının kapitalist anlayışına da uy­gun olan Darvvin'in hayat kavgası fikri ve Niçe'nin üst-insan fikri, ahlâkî ve siyasî bakımdan insanlığı anarşiye itmekten başka bir işe yaramamıştır.
Bizde Saffet Engin «Kemalizm» adlı kita­bında Atatürk'ün üst insan olduğunu yazmıştır. Niçe'nin «Trajedinin Doğuşu», «Zerdüşt Böyle Dedi», «Ecco Homo» adlı eserleri dilimize çevrilmiştir. Materyalist, Marksist ve ateistlerin çok işine yarayan Niçe'nin «üst - in­san» nazariyesi üzerine İlahiyat Fakültesinde Dr. Hüseyin Aydın bir doçentlik tezi hazırlamaktadır.
Kaynak: Süleyman Hayri BOLAY, Felsefi Doktrinler Sözlüğü, Ötüken yayınları, İstanbul, 1979

 
1- BU SİTE TAMAMEN BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR VE BİLGİLERİN GÜNCELLİĞİNİ YİTİRMİŞ OLMA İHTİMALİ VARDIR.
2- BU SİTE RESMİ BİR SİTE DEĞİL, KİŞİSEL BİR SİTEDİR.
3- YANLIŞLIKLA DA OLSA VERİLEBİLECEK HATALI BİLGİLER DOLAYISIYLA www.ygslyssistemi.com YÖNETİMİ HİÇ BİR SORUMLULUK KABUL ETMEZ.
4- SİTEMİZDEN EDİNDİĞİNİZ TÜM BİLGİLERİ MUTLAKA RESMİ KAYNAKLARDAN DA KONTROL EDİNİZ.
5- SİTEMİZDEKİ DİĞER SINAVLAR KISMI SADECE BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR. YGS LYS HARİCİNDEKİ SINAVLARLA İLGİLİ SORU SORMAYINIZ.
6- HİÇ BİR KULLANICI SİTEMİZDEKİ BİLGİLERDEN DOLAYI HERHANGİ BİR ZARARA UĞRADIĞI YÖNÜNDE ŞİKAYETTE BULUNAMAZ.
ASLOLAN RESMİ KAYNAKLARDAN ELDE EDİLEN BİLGİLERDİR. BURADA VERİLMİŞ OLAN BAZI PRATİK BİLGİLERİN OLASI YANLIŞLIĞI YA DA GÜNCELLİĞİNİ YİTİRMİŞ OLMASI NEDENİYLE MAĞDUR OLMAMAK İÇİN LÜTFEN RESMİ KAYNAKLARA BAKINIZ.
7- BU SİTEYİ ZİYARET EDEN TÜM ZİYARETÇİLERİ BU UYARILARI OKUMUŞ KABUL ETMEKTEYİZ..

www.ygslyssistemi.com başarılar diler.......

Makale Arşivi

copyrite© ygslyssistemi.com
Her hakkı saklıdır. Yayınlanan makalelerin bir kısmı ya da tamamı kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.