Psikoloji Tarihi

İslam Ansiklopedisi A

İslam Ansiklopedisi B

Cemil Meriç

Karen Horney

PDR Notları






 
ANTALYA, BURSA, İSTANBUL VE KONYA'DAKİ ADAYLAR! SINAV KAYGISINDAN KURTULMAK İÇİN PROFESYONEL DESTEK ALABİLİRSİNİZ TIKLAYIN

VAHDET-İ VÜCÛD NE DEMEK?

İslâm tasavvufunun «Varlığın Birliği» ni esas kabul eden hususî bir şekli olup, M. İbn Arabî'de zirveye ulaşmıştır. Burada tasavvur, irade ve varlık bakımından birlik kabul edilmiştir. Diğer tasavvufi hareketler gibi bu da önce Mutlak kavramını koyar.
Vahdet-i Vücûd'da mevcutlar, Allah'ın sıfatlarının tezahürüdür. Allah'ın her sıfatı bir varlıkta tecelli eder. Tek ve mutlak varlık olan Allah, bütün mevcutların aslı'dır. O'nun her bir sıfatının meydana çıkmasıyla eşya ve hadiselerden biri de ortaya çıkmış olur. Bu İslâmî mezhepte Bâtın, zâhirle tamamlandığı zaman, hak halk (yaratılır) ile, nüzul (iniş) urûç (yükseliş) ile birleşebilir ve tam varlığa ulaşabilir.
Müceddidiye'nin en büyük temsilciği İmam Rabbânî, Vahdet-i Vücûd'a karşı çıkarak Vahdet-i Şuhud'u müdafaa etmiştir. İmam Rabbânî müridin ilâhî varlık içinde erimesine karşı çıkmış, Allah ve âlem, Allah ve insan ikiliğinin devam ettiğini müdafaa etmiştir. Bu ikiliğin kalkarak Allah - âlem birliginin hasıl olması son merhale olarak kabul edilmiş ve buna da Vahdet-i Vücûd denilmiş ise de bizzat İmam Rabbânî, M. İbn Arabi'nin bütün bilgilerinin inceliklerini oiduğu gibi kendisine gösterdiklerini, onun adem (yokluk) dediği zatî tecelli ile şereflendirdiklerini söyler. Ona göre Yüce Allah'ın bu âlemde sözü edilen şekilde hiç bir münasebeti yoktur. Yüce Allah'ın her şeyi ihatası ve yakınlığı zatıyla değil, ilmiyledir. Allah kemmiyetsiz ve keyfiyetsiz olduğu halde, âlem baştan başa kemmiyet ve keyfiyetten ibarettir. Kadim hâdisin, vâcib mümkünün aynı olamaz. Yaratıklar, Yaratan'ın isim ve sıfatlarının görünme vasıtasıdırlar.
Vahdet-i Vücûd'un en ciddî ve en geniş tenkidierinden biri, zamanımızda, son şeyhülislâm Mustafa Sabri efendi tarafından «Mevkıf ul-Aki ve'l-Be- şer ve'l-ÂIem» adlı eserinde yazılmıştır. Bu 50 sayfalık tenkid Prof. H. Atay tarafından tercüme edilip İiâhiyat Fakültesinin (1975) sayısında ve İslâmî İlimler Enstitüsü Dergisi'nin II. sayısında yayımlanmıştır.
Batı düşüncesinde Tabiatçılığın gelişmesinde büyük bir amil olan panteizm, Vahdet-i Vücûd'dan çok ayrıdır. Panteizm'de Mutlak varlık bir manzarasiyle tabiat, bir manzarasiyle Tanrı (Cevher)dır; Tanrı âlemde teceili edecek yerde tabiat Tanrı olarak görülür. Vahdet-i Vücûd, İslâmî akideyi esas kabul eden, Ahiret hayatına inanan, gaye - sebebi lüzumlu gören dinî merasimi ve ibadeti lüzumlu gören, âyet ve hadîs ile keşfiyata dayanan bir mezheptir. Panteizmde zuhurun zarureti dolayısiyle İlâhî iradenin ve ferdî hürriyetin inkârı bahis konusu olduğu halde, Vahdet-i Vücûd'da mutasavvıflar ilâhî ve ferdî iradeyi kabul ederek ferdî mesuliyeti temellendirirler.
Vahdet-i Vücûd mutlakçı çözüm yollarından biri olup, Mutlak Varlık içinde diğer ve karşı görüşler erimektedir.
(Bu hususta bk: H. Z. Ülken, «İslâm Düşüncesi, İst., 1946»; İ. Fenni, «Vahdet-i Vücûd ve Muhyiddin-i Arabi, İst., 1928»; F. Kara, Vahdet-i Vücûd, İst., 1331»; Cavit Sunar, «Vahdet-i Vücûd, Vahdet-i Şuhûd Meselesi, Ank., 1960»; S. H. Bolay, «T. Ruhcu - Maddeci Görüşün Mücadelesi, İst., 1967».
Kaynak: Süleyman Hayri BOLAY, Felsefi Doktrinler Sözlüğü, Ötüken yayınları, İstanbul, 1979

 
1- BU SİTE TAMAMEN BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR VE BİLGİLERİN GÜNCELLİĞİNİ YİTİRMİŞ OLMA İHTİMALİ VARDIR.
2- BU SİTE RESMİ BİR SİTE DEĞİL, KİŞİSEL BİR SİTEDİR.
3- YANLIŞLIKLA DA OLSA VERİLEBİLECEK HATALI BİLGİLER DOLAYISIYLA www.ygslyssistemi.com YÖNETİMİ HİÇ BİR SORUMLULUK KABUL ETMEZ.
4- SİTEMİZDEN EDİNDİĞİNİZ TÜM BİLGİLERİ MUTLAKA RESMİ KAYNAKLARDAN DA KONTROL EDİNİZ.
5- SİTEMİZDEKİ DİĞER SINAVLAR KISMI SADECE BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR. YGS LYS HARİCİNDEKİ SINAVLARLA İLGİLİ SORU SORMAYINIZ.
6- HİÇ BİR KULLANICI SİTEMİZDEKİ BİLGİLERDEN DOLAYI HERHANGİ BİR ZARARA UĞRADIĞI YÖNÜNDE ŞİKAYETTE BULUNAMAZ.
ASLOLAN RESMİ KAYNAKLARDAN ELDE EDİLEN BİLGİLERDİR. BURADA VERİLMİŞ OLAN BAZI PRATİK BİLGİLERİN OLASI YANLIŞLIĞI YA DA GÜNCELLİĞİNİ YİTİRMİŞ OLMASI NEDENİYLE MAĞDUR OLMAMAK İÇİN LÜTFEN RESMİ KAYNAKLARA BAKINIZ.
7- BU SİTEYİ ZİYARET EDEN TÜM ZİYARETÇİLERİ BU UYARILARI OKUMUŞ KABUL ETMEKTEYİZ..

www.ygslyssistemi.com başarılar diler.......

Makale Arşivi

copyrite© ygslyssistemi.com
Her hakkı saklıdır. Yayınlanan makalelerin bir kısmı ya da tamamı kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.