Psikoloji Tarihi

İslam Ansiklopedisi A

İslam Ansiklopedisi B

Cemil Meriç

Karen Horney

PDR Notları






 
ANTALYA, BURSA, İSTANBUL VE KONYA'DAKİ ADAYLAR! SINAV KAYGISINDAN KURTULMAK İÇİN PROFESYONEL DESTEK ALABİLİRSİNİZ TIKLAYIN

VOLONTARİZM NE DEMEK? (VOLONTARİSME - İRADECİLİK)

  1. İdealizmin karşısında metafizik doktrin olarak: Eşyanın, varlıkların bilgisinin ve ruhî hâdiselerin esasında fikir yahut tasavvurun değil iradenin olduğunu; eşyanın hakikatinin kıyas yoluyla de­ğil iradenin akla uymayan meyilleri vasıtasıyla anlaşılması lâzım geldiğini ileri süren mezhep. (Şopenhavr'ın âlemi yaşama arzusu ve tasavvuru olarak görmesi, bu mezhebin esas misalini teşkil eder.)
  2. Ahlâk'ın ve hakikatin temel kavramı olarak (Duns Scotus): İyiye ve doğruya ait değerlerin, İlâhî iradenin hür bir tayinine tabi olduğunu ileri süren doktrin. Bu anlayışta, değerler açısından fiil ve duygu fikirden üstündür.
  3. Psikolojik doktrin olarak: Her zaman diğer melekelere, bilhassa zekâya yüklenen fonksiyonları iradeye de yüklemek isteyen teori. Bu manâda volontarizm, daha çok, zihniyetçiliğe (intellectualisme) karşıdır.
  4. Pratik bir davranış olarak: İkinci manâya göre iradeli ferdin karakteri; kararlarını, münakaşa etmek veya haklı görmek suretiyle kabul etmeksizin, başkalarını aşılama temayülü.

Şu halde bu mezhep, eşyanın son izah ve se­bebini akılda değil, iradede arayan, iradeyi kâinatın temeli olarak gören, onu, objektif âlemin ve cemi­yet kanunlarının karşısına koyan ve insan iradesi­nin muhitin tesirinde olduğunu kabul etmeyen bir mezheptir.
İdealizme ve rasyonalizme aykırı olduğu halde, marksist anlayış Volontarizmi reddeder. Çünkü marksist felsefe, insan iradesinin tabiatın ve cemi­yetin mahsulü olduğunu iddia eder. Bu iddia ise iradeciliğin, iradeyi her şeyin esası saymasına ay­kırı düşer. Bunun için de reddedilir.
«Volontarizm» terim olarak, 1883'de F. Tönnies tarafından ilk defa bulunmuş ve kullanılmıştır. Vo- lontaristler, sık sık irade ile faaliyeti (activite) karıştırmışlardır.
İlk irade felsefesi, önce skolastiklerde S. Augus- tin'de, Duns Scotus'ta, blâm Dünya'sında, Eş'arî kelâmcılaırında görülür. Bilhassa Gazzalî kuvvetli bir irade felsefesi vardır; ve İlâhî irade âlemin ya­ratılışında yeter sebep olarak kabul edilmiştir, bu ferdi irade için de böyledir. Bu iradeci anlayış Malbranche'înikine benzerse de ondan çok farklı­dır. Gazzalî de «Allah'da görmek» fikri yoktur. Gaz- zalî'de Allah'ın iradesi sadece yaratış iradesi değil, aynı zamanda o her an eşyada devamlı yaratış halinde görülür. Halbuki Şopenhavr'ın iradesi, küllî bir kudret olduğu halde kör bir iradedir, şuurlu değildir. Tabiat kanunları ve hayatın insiyakları, ruhun tema­yülleri bu kör iradenin tezahürleridir. Kör irade ze­kâdan hikmet, saik ve gayelilikten tamamen mah­rumdur. İradeciliğin klâsik filozofu sayılan Şopen- havr'da irade her hakikatin temel prensibidir. Şo- penhavr'dan tesir alan Niçe'de «Kudret İradesi», hayatın olduğu her yerde mevcuttur, dünyanın özü kudret iradesidir.
Kaynak: Süleyman Hayri BOLAY, Felsefi Doktrinler Sözlüğü, Ötüken yayınları, İstanbul, 1979

 
1- BU SİTE TAMAMEN BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR VE BİLGİLERİN GÜNCELLİĞİNİ YİTİRMİŞ OLMA İHTİMALİ VARDIR.
2- BU SİTE RESMİ BİR SİTE DEĞİL, KİŞİSEL BİR SİTEDİR.
3- YANLIŞLIKLA DA OLSA VERİLEBİLECEK HATALI BİLGİLER DOLAYISIYLA www.ygslyssistemi.com YÖNETİMİ HİÇ BİR SORUMLULUK KABUL ETMEZ.
4- SİTEMİZDEN EDİNDİĞİNİZ TÜM BİLGİLERİ MUTLAKA RESMİ KAYNAKLARDAN DA KONTROL EDİNİZ.
5- SİTEMİZDEKİ DİĞER SINAVLAR KISMI SADECE BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR. YGS LYS HARİCİNDEKİ SINAVLARLA İLGİLİ SORU SORMAYINIZ.
6- HİÇ BİR KULLANICI SİTEMİZDEKİ BİLGİLERDEN DOLAYI HERHANGİ BİR ZARARA UĞRADIĞI YÖNÜNDE ŞİKAYETTE BULUNAMAZ.
ASLOLAN RESMİ KAYNAKLARDAN ELDE EDİLEN BİLGİLERDİR. BURADA VERİLMİŞ OLAN BAZI PRATİK BİLGİLERİN OLASI YANLIŞLIĞI YA DA GÜNCELLİĞİNİ YİTİRMİŞ OLMASI NEDENİYLE MAĞDUR OLMAMAK İÇİN LÜTFEN RESMİ KAYNAKLARA BAKINIZ.
7- BU SİTEYİ ZİYARET EDEN TÜM ZİYARETÇİLERİ BU UYARILARI OKUMUŞ KABUL ETMEKTEYİZ..

www.ygslyssistemi.com başarılar diler.......

Makale Arşivi

copyrite© ygslyssistemi.com
Her hakkı saklıdır. Yayınlanan makalelerin bir kısmı ya da tamamı kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.