Psikoloji Tarihi

İslam Ansiklopedisi A

İslam Ansiklopedisi B

Cemil Meriç

Karen Horney

PDR Notları






 
ANTALYA, BURSA, İSTANBUL VE KONYA'DAKİ ADAYLAR! SINAV KAYGISINDAN KURTULMAK İÇİN PROFESYONEL DESTEK ALABİLİRSİNİZ TIKLAYIN

YENİ EFLÂTUNCULUK

M. S. 270 yılında ölen Plotin'in, Eflâtun'un ideler nazariyesine dayanarak ortaya attığı mistik bir felsefe. Bu felsefe Stoacı ve Epikürcü materyalist felsefeye karşı çıkış ve Eflâtun'un idealist felsefe­sine bir dönüş olarak kabul edilir. Plotin'in mistik anlayışı monist, panteist ve suduru esas olan bir felsefedir. Esas hususiyeti de her türlü materyalist anlayışa tam cephe alımasıdır.
Plotin'e göre, dünyanın ulvî kaynağı «Bir Vâhit»dir. O, çokluktan uzak, değişmemiş, başkalaş­mamış, sırf birlik ve vahdettir. Bu Bir, herhangi bir manâda şuurlu değildir. O, yalnızca âlemin biricik kaynağı ve kendisine duyulan iştiyakın gayesidir. Âlem, ondan fışkırır, akar ve ruh tekrar ona dönme­yi arzular. Plotin'in panteistik anlayışı teist yaratı­lış anlayışının zıddıdır. Buna rağmen bu felsefe ya­ratılışı kabul eden Hıristiyanlığa girmiş ve Saint Augustin zamanında Hıristiyanlığın temel felsefesi olmuştur. Çünkü S. Augustin Sudur'a dayanarak Baba - Oğul münasebeti ve Tanrı'nın Hz. İsa'ya hu- lûlü inancını felsefî bir temele oturtabiliyordu.
Plotin'e göre «Bir»den şu üç varlık sudur eder: a) Akıl veya zekâ (Bu varlık zaman ve mekân üstü­dür), b) Ruh (Akıldan sudur eder, bu da ferdî varIıkların ruhu olmayıp âlemin ruhudur.) c) Madde (Bu da ruhdan sudur eder, madde ve madde âlemi sırf yokluktur, vasıfsız ve .belirsiz bir şeydir.) Piramidin zirvesindeki en yüksek noktaya «Bir»e tecrübe ve akıl yoluyla değil, mistik bir vecd yoluyla ulaşılır.
Plotin'in bu sudurcu hiyerarşisinde insan'ın bel­li bir mertebesi vardır. İnsan ferd hailini alınca, ar­tık, küllilik vasfını kaybeder. İnsanın mistik vecd yo­luyla Bir'i bilip kavrayışı ve «Bir» ile ittihad (Birleş- me)a yükselişi mümkündür. Plotin böyle bir ittihad kendisinin bir kaç defa gerçekleştirdiğini söyler. Bir'i (Allah'ı) bilmek cezbe ile bilinmekle beraber, bu bilgi şeklin bilgisi deği«ldir.
Plotin'in Roma'da kurduğu bu felsefe, Jambli- kos (Ölm. 330) ile Suriye'de Procles tarafından da Atina'da bir mektep halinde temsil edilmiştir. Bu sonuncusu M. S. 529 yılına kadar devam etmiştir.
Yeni Eflâtuncu felsefe Hıristiyan ve İslâm dün­yasında tasavvufun felsefî bir muhteva kazanma­sında tesirli olmuştur. Günümüzde hem Emile Brö- hier (Plotin'e dönüş kabul edilmekte)'e ve Bergson'- un düşüncesine tesir etmiştir. Aynı zamanda Yeni Ogustrnizm'in felsefî kaynağı olması bakımından da bu felsefe tesirini devam ettirmektedir, denebilir.
Yem Eflâtunculuk bir varlık ve bilgi nazariyesi olmaktan çok mistik bir hukuk ve devlet felsefesidir.
(Yeni Eflâtunculuğun panteist anlayışı ile Vahdet-i Vücûd'un mukayesesi hususunda bk. S. H. Bolay, T. Ruhcu - Maddeci Görüş­lerin Mücadelesi, Son Bölüm).
Kaynak: Süleyman Hayri BOLAY, Felsefi Doktrinler Sözlüğü, Ötüken yayınları, İstanbul, 1979

 
1- BU SİTE TAMAMEN BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR VE BİLGİLERİN GÜNCELLİĞİNİ YİTİRMİŞ OLMA İHTİMALİ VARDIR.
2- BU SİTE RESMİ BİR SİTE DEĞİL, KİŞİSEL BİR SİTEDİR.
3- YANLIŞLIKLA DA OLSA VERİLEBİLECEK HATALI BİLGİLER DOLAYISIYLA www.ygslyssistemi.com YÖNETİMİ HİÇ BİR SORUMLULUK KABUL ETMEZ.
4- SİTEMİZDEN EDİNDİĞİNİZ TÜM BİLGİLERİ MUTLAKA RESMİ KAYNAKLARDAN DA KONTROL EDİNİZ.
5- SİTEMİZDEKİ DİĞER SINAVLAR KISMI SADECE BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR. YGS LYS HARİCİNDEKİ SINAVLARLA İLGİLİ SORU SORMAYINIZ.
6- HİÇ BİR KULLANICI SİTEMİZDEKİ BİLGİLERDEN DOLAYI HERHANGİ BİR ZARARA UĞRADIĞI YÖNÜNDE ŞİKAYETTE BULUNAMAZ.
ASLOLAN RESMİ KAYNAKLARDAN ELDE EDİLEN BİLGİLERDİR. BURADA VERİLMİŞ OLAN BAZI PRATİK BİLGİLERİN OLASI YANLIŞLIĞI YA DA GÜNCELLİĞİNİ YİTİRMİŞ OLMASI NEDENİYLE MAĞDUR OLMAMAK İÇİN LÜTFEN RESMİ KAYNAKLARA BAKINIZ.
7- BU SİTEYİ ZİYARET EDEN TÜM ZİYARETÇİLERİ BU UYARILARI OKUMUŞ KABUL ETMEKTEYİZ..

www.ygslyssistemi.com başarılar diler.......

Makale Arşivi

copyrite© ygslyssistemi.com
Her hakkı saklıdır. Yayınlanan makalelerin bir kısmı ya da tamamı kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.