Psikoloji Tarihi

İslam Ansiklopedisi A

İslam Ansiklopedisi B

Cemil Meriç

Karen Horney

PDR Notları






 
ANTALYA, BURSA, İSTANBUL VE KONYA'DAKİ ADAYLAR! SINAV KAYGISINDAN KURTULMAK İÇİN PROFESYONEL DESTEK ALABİLİRSİNİZ TIKLAYIN

ALİ BATI AYAKLANMASI

(21 Mayıs-18 Ağustos 1919)
Bu ayaklanma, merkezi Diyarbakır olan 13. Kolordu bölgesinde çıkmıştır. Zaten, sözkonusu bölge, gene) olarak güvenli bir bölge değildi. Bundan cesaret alan Midyat'ın güneyindeki aşiretlerden birinin reisi olan Ali Batı, Cizre, Nusaybin, Savur ve Mardin yörelerinde hâkimiyet idiasmda bulundu. Hiç şüphesiz bunda, bölgede İngilizlerin gayret ve kışkırtmalarıyla yayılmaya başlayan "bağımsız Kürdistan" düşüncesinin de payı vardı. En azından bu, Ali Batı'mn mevcut eşkıyalığını daha da arttıran bir faktör olmuştu.
Burada, Ali Batı'mn iddiası şuydu: "Hükümet zayıf düştüğünden Padişah bu bölgenin muhafazasını bana emanet etti. Yakında, Mardin'de oturarak buraları muhafaza edeceğim." Böylece Ali Batı, Padişah adına hareket ettiğini söyleyerek kendi eylemine meşruluk kazandırmak istedi. Sonunda Midyat, Nusaybin ve Savur kazaları aşiretlerinin bir kısmı Ali Batı'nın nüfuzu altına girdi. Daha sonra, 11 Mayıs 1919'da da Ali Batı, 100 silahlı adamıyla Nusaybin'e geldi.
Nusaybin 24. alayın karargâhı olup 2. ve 3. taburları bünyesinde barındırmaktaydı. Fakat, alayın 3. taburunun 25 kişilik bölüğü Derbesiye'de; 1. taburu Resulayn'da bulunmaktaydı. Bu yüzden de Nusaybin'deki asker sayısı 100 kişiyi geçmemekteydi.
İşte bu şartlar altında Ali Batı, Nusaybin'e gelmişti. Önceleri, ilçe kaymakamı ile 24. alay komutanı, işi nasihatlarla çözmeye çalıştılar. Ne var ki, Ali Batı kaymakam ile alay komutanını tehdit eder bir tutum almış; bununla yetinmeyerek hapishanedeki bir kısım hükümlüleri serbest bıraktığı gibi halktan zorla para toplamaya girişmişti. Bu düzen bozucu hareket üzerine 5. Tümen komutanlığı harekete geçti. 12 Mayıs 1919 akşamı komutanlığın verilen emir uyarınca, 14. alay 3. tabur komutanı yüzbaşı Yusuf Ziya'nın komutasında, 1. Süvari Alayı'nın Mardin'deki 3. bölüğü, 14. alaydan 70 kadar piyade ve bir makinalı tüfekten oluşan kuvvetle, Derbesiye'de bulunan 24. alay 3. taburun 25 kişilik bir bölüğü Nusaybin üzerine gönderildi.
Ali Batı, kendisine karşı alınmakta olan tedbirleri hissederek Nusaybin'i terketti ve kuzeydeki dağlık bölgeye çekildi. Diğer taraftan Yüzbaşı Yusuf Ziya komutasındaki kuvvetler, Harapkurt köyü yakınlarında 20 kadar Ali Batı yanlışıyla çatıştı. Bu çatışmada, asilerin çoğu öldürüldü, birkaçı ise kaçtı. Yüzbaşı Yusuf Ziya da yaralandı.
Askerî kuvvetlerin sıkı takibi sonucunda Nusaybin bölgesinde harmanlayacağını anlayan Ali Batı, birlikleriyle Midyat'ın güney taraflarına gitti. Yeni durum üzerine 5. Tümen komutanı, 2. Tümenin Midyat'ta kendi bölgesinde bulunan 6. Piyade alayına gerekli yönergeyi verdi ve Nusaybin'deki kuvvetleri de bu iş için ayırdı.
200 kişilik 6. Piyade alayı, bir dağ topu beraberinde olduğu halde, bölge halkından oluşturulan 800 kişilik müfrezeler ile Nusaybin'den sevkedilen kuvvetlerle birlikte 4 Haziran 1919 tarihinden itibaren Midyat'ın güneybatısındaki Mekre kesiminde asilerle uzun süren şiddetli çarpışmalara girişti. Bu çarpışmaların sonunda, asiler yenilerek dağılmış, bir kısmı da teslim olmuştu. Fakat, Ali Batı, gecenin karanlığından yararlanarak 500 kadar silahlı adamıyla kaçmayı başardı. Yine de direnmekten vazgeçmedi. Ali Batı, Midyat'ın 15 km. güneydoğusundaki Mezizah köyü batı sırtlarında ve 4 km. uzunluğunda bir cepheyi tuttu ve savunma hazırlıklarına başladı.
Çok geçmeden takip müfrezeleri 9-10 Haziran 1919 gecesi, Ali Batı'nın bu yeni cephesiyle temas kurarak, asileri kuşatma altına aldılar. Durumun kötülüğünü anlayan asiler dağılınca, Ali Batı da kendisine bağlı 100 adamıyla Dîrülamr'a kaçtı. Ali Batı,
burada da köylüler ile Yezidîleri ayaklandırmaya çalıştıysa da başarılı olamadı. Ali Batı'nm sözkonusu başarısızlığında, 5. Tümen komutanının Midyat'ta yayımladığı "hükümetin yalnız Ali Batı'yı takip ettiği, köylüler ile aşiretlerin bu hayduta yardımda bulunmamak şartıyla serbest olduğu" yönündeki bildirisi de büyük rol oynadı.
Sonunda, 6. Piyade alayı komutanı binbaşı Pehli-vanzade Nuri, Ali Batı'nın küçük gruplar halinde aranmasına karar verdi. Alman bu karar gereğince gerçekleştirilen sıkı kovalamacalar sonucunda 18 Ağustos 1919'da Ali Batı, gizlendiği yer olan Medah mevkiinde basıldı ve iki saat süren bir çarpışmadan sonra ölü olarak ele geçirildi. Cesedi Midyat'ta halka teşhir edildi. Böylece, Ali Batı ayaklanması son bulmuş ve bölge yeniden güvenliğe kavuşmuş oldu.
KAYNAK: MİLLÎ MÜCADELEDE İÇ AYAKLANMALAR, Mustafa Budak, Yeni Şafak Kitaplığı: 14 Yakın Tarih Dizisi: 4 İstanbul 1995

 
1- BU SİTE TAMAMEN BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR VE BİLGİLERİN GÜNCELLİĞİNİ YİTİRMİŞ OLMA İHTİMALİ VARDIR.
2- BU SİTE RESMİ BİR SİTE DEĞİL, KİŞİSEL BİR SİTEDİR.
3- YANLIŞLIKLA DA OLSA VERİLEBİLECEK HATALI BİLGİLER DOLAYISIYLA www.ygslyssistemi.com YÖNETİMİ HİÇ BİR SORUMLULUK KABUL ETMEZ.
4- SİTEMİZDEN EDİNDİĞİNİZ TÜM BİLGİLERİ MUTLAKA RESMİ KAYNAKLARDAN DA KONTROL EDİNİZ.
5- SİTEMİZDEKİ DİĞER SINAVLAR KISMI SADECE BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR. YGS LYS HARİCİNDEKİ SINAVLARLA İLGİLİ SORU SORMAYINIZ.
6- HİÇ BİR KULLANICI SİTEMİZDEKİ BİLGİLERDEN DOLAYI HERHANGİ BİR ZARARA UĞRADIĞI YÖNÜNDE ŞİKAYETTE BULUNAMAZ.
ASLOLAN RESMİ KAYNAKLARDAN ELDE EDİLEN BİLGİLERDİR. BURADA VERİLMİŞ OLAN BAZI PRATİK BİLGİLERİN OLASI YANLIŞLIĞI YA DA GÜNCELLİĞİNİ YİTİRMİŞ OLMASI NEDENİYLE MAĞDUR OLMAMAK İÇİN LÜTFEN RESMİ KAYNAKLARA BAKINIZ.
7- BU SİTEYİ ZİYARET EDEN TÜM ZİYARETÇİLERİ BU UYARILARI OKUMUŞ KABUL ETMEKTEYİZ..

www.ygslyssistemi.com başarılar diler.......

Makale Arşivi

copyrite© ygslyssistemi.com
Her hakkı saklıdır. Yayınlanan makalelerin bir kısmı ya da tamamı kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.