Psikoloji Tarihi

İslam Ansiklopedisi A

İslam Ansiklopedisi B

Cemil Meriç

Karen Horney

PDR Notları






 
ANTALYA, BURSA, İSTANBUL VE KONYA'DAKİ ADAYLAR! SINAV KAYGISINDAN KURTULMAK İÇİN PROFESYONEL DESTEK ALABİLİRSİNİZ TIKLAYIN

BOUYGES, MAURİCE KİMDİR?

(1878-1951) Fransız şarkiyatçısı, İslâm felsefesi klasikleri nâşiri. 12 Kasım 1878'de Fransa'nın Aurillac şehrinde doğdu. Aurillac'taki papaz oku­lunda ve Saint Flour'daki ilâhiyat lisesin­de okudu; aynı yerdeki dinî bir yüksek okulda klasik felsefe tahsil etti. 1897- de Cizvit teşkilâtına kabul edildi. Daha sonra Lübnan'a giderek Gazîr'de bir yan­dan dinî öğrenimini sürdürürken bir yan­dan da Arapça öğrenmeye başladı. Bu­radaki tahsilini tamamladıktan sonra Arapça'nın yanında İbrânîce ve Süryânî- ce'yi öğrenmek için sıkı bir çalışmaya gir­diyse de sağlığının bozulması üzerine bu çalışmaya ara vermek zorunda kaldı. Bu sırada Beyrut'taki Cizvit Papaz Koleji'n- de yardımcı öğretmen olarak çalıştı. Sağ­lığı düzelince Gazîr'e dönerek Arapça öğ­renimini sürdürdü. İki yıl sonra (Ekim 1904) Beyrut Saint Joseph Üniversite- si'ne bağlı FacultĞ Orientai'de öğrenime başladı. Dört yıl sonra burayı bitirdiğin­de Arapça'nın yanı sıra İbrânîce ve Sür- yânîce'sini klasik kaynakları okuyup an­layacak seviyede geliştirmiş, biraz da Ak- kadca öğrenmişti. Mezun olduğu yıl, yan­lışlıkla İbn Kuteybe'ye nisbet edilen Ki- tâbü'n-Necam'\ tahkik ederek Melan- ges de la Faculte Orientale'de yayım­ladı (Beyrut 1908,111/1, s. 1-144).
Maurice Bouyges 1908'de Manş'ta bir Fransız adası olan Jersey'e giderek orada İlmî ve felsefî çalışmaları yanında başlı­ca Batı dilleriyle ilgili bilgilerini ilerletti. Dikkate değer bir ilâhiyatçı olan Marcel Chossat'ın teşvikiyle oryantalizm çalış­maları yapmaya karar verdi (1913). An­cak I. Dünya Savaşı'nda cepheye gönde­rilmesi yüzünden hazırlık çalışmaları ya­rıda kaldı. Savaştan döndükten sonra Beyrut'a gitti ve Saint Joseph Üniversi- tesi'nde öğretim üyeliğine tayin edildi (Ağustos 1920). Üniversitenin yayın organı olan Melanges de 1'Universite Saint Joseph'in yönetimini üstlendi. Bu ara­da başlatmayı düşündüğü Bibliotheca Arabica Scholasticorum (BAS) adlı yayın programına hazırlık olmak üzere yoğun bir çalışmaya koyuldu. Bu maksatla Ber­lin, Leiden, Londra, Paris, Madrid, Fas, Roma, Kahire ve İstanbul kütüphanele­rinde araştırmalar yaptı. Topladığı bibli­yografik bilgileri çeşitli tarihlerde Me- langes de l'Universite Saint Joseph ve Archives de Philosophie'de yayımladı (bk. Henri Fleisch, s. 291, 296-297).
Bouyges, 1928'de Oxford'da düzenle­nen XVII. Oryantalistler Kongresi'ne sun­duğu bir tebliğle, 1927'de Gazzâlî'nin Tehâfütül-felâsife'sini neşrederek fi­ilen başlattığı Bibliotheca Arabia Scho­lasticorum planını tanıttı. Sekizinci sek­siyonda görüşülen plan 1 Ekim 1928'de bütün üyelerin hazır bulunduğu toplan­tıda kabul edildi. Üç ayrı seride eserler neşretmeyi öngören plana göre birinci seride. Ortaçağ'da Trente Konsili'nden önceki dönemde Latince'ye çevrilmiş olan Arapça felsefî eserlerin Arapça metinle­ri tahkikli bir şekilde neşredilecek, ikin­ci seride bu eserlerin Ortaçağ'daki La­tince tercümelerinin tahkikli neşri yapı­lacak, üçüncü seride ise Arapça felsefî klasikler yeniden tercüme edilerek me­tinleriyle birlikte yayımlanacaktı. Maurice Bouyges, yirmi cilt kadar olacağını dü­şündüğü birinci seride ilk sırayı Gazzâ- lî'nin Makâsıdul-felâsife'sine ayırdıysa da bu eserin neşrini daha sonraya bırak­tı. Bu serinin iki numaralı kitabı Tehâfü-tü'l-felâsite oldu (Beyrut 19271. Bunu İbn Rüşd'ün Tehâfütü't-Tehâtüt(Beyrut 1930) ve Telhîşu Kitâbi'l-Makülât'ı(Beyrut 1932), Fârâbî'nin Risâle fi'l-'akl'ı(1938) takip etti. Bouyges'un üzerinde çalışma­ya 1932'de başladığı, Bibliotheca Arabia Scholasticorum programı içinde yayım­lanan eserlerin en geniş kapsamlısı ve mükemmel bir tahkik ürünü olan İbn Rüşd'ün Tefsîru Mâ bacde't-tabîca's\ ("Grand Commerttaire" de la metaphysi- que) dört cilt halinde basıldı. Asıl met­nin 1. cildi 1938, II. cildi 1942, III. cildi 1948 yıllarında Beyrut'ta yayımlandı. Ta­nıtma (Notice) cildi ise onun ölümünden (22 Ocak 1951) sonra yayımlanabilmiştir (Beyrut 1954, 1973).
Maurice Bouyges'un tek başına ger­çekleştirdiği bu neşirler mükemmel tah­kik sistemi, İlmî araştırma mahsulü olan giriş kısımları, çeşitli ve çok ayrıntılı in­deksleri, açıklayıcı notları, basımdaki iti­nası gibi özellikleri dolayısıyla bütün bi­lim adamlarının takdirini kazanmış, ör­nek neşirler olarak gösterilmiştir. Editör bu neşirlerinde kısa bir sunuştan sonra eserin tanıtıldığı bölümde kitabın yaza­rı, muhtevası, yazıldığı tarih, yazma nüs­haları, İbrânîce ve Latince tercümeleri, kitap hakkında yapılan yeni çalışmalar konusunda değerli ve güvenilir bilgiler yanında kendi neşrinin planı, hazırlanı- şı, tahkik metodu, kullandığı yazmalar, faydalandığı Latince ve İbrânîce tercü­meler ve neşrin diğer özellikleri hakkın­da bilgi verir. Her cildin sonunda özel isimler, kitap isimleri, temel ve proble- matik terimler, teknik terimler, özel söz­lük ve diğer özellikleri ihtiva eden titiz­likle hazırlanmış indeksler bulunur.
Bouyges her şeyden önce birinci sınıf bir metin tahkikçisi ve nâşirdir. Yayım­ladığı eserler, özellikle de Tefsîrubacde't-tabîca onun İslâm felsefesi ko­nusundaki geniş bilgisini telif yoluyla de­ğerlendirmesine imkân vermedi. Ancak çoğu Melanges de l'Universite Saint Josephte olmak üzere kırka yakın ma­kale yazdı (bu makalelerin bir listesi için bk. Henri Fleische, s. 295-300). Bunlardan "İbn Qoutayba n'est pas l'auteur du Ki- tâb an-na'am" başlıklı yazısında (MUSJ, s. 305-310) Kitâbü'n-Necam m İbn Kutey- be'ye ait olmadığını ileri sürdü. Manches- ter'daki John Ryard Kitabevi'nin direk­törüne yazdığı iki mektupta ve daha son­ra Melanges de l'Universite Saint Jo- seph 'teki bir yazısında Mingana tara­fından tercüme ve neşredilen Kitâbü'd- Dîn ve'd-devle'nin Ali b. Rabben et-Ta- berî'ye aidiyetinin kesin olmadığını sa­vundu. Bouyges'un dikkate değer bir eseri de ölümünden sonra Michel Allard tarafından tamamlanarak neşredilen (Beyrut 1959) Essai de Chronologie des Oeuvres de al-Ghazali adlı bibliyogra­fik çalışmadır. Müellif eseri 1924'te ta­mamladığı halde her nedense yayımla- mamıştı. Michel Allard, Gazzâlî hakkın­da 1924 sonrasında yapılmış olan çalış­maları da dikkate alarak eseri yeni bil­gilerle geliştirdi. Müellife ait metinde 383 eser tanıtılırken M. Allard bunlara Geschichte der Arabischen Litteratur'- den tesbit ettiği yirmi bir eser adı daha ekledi. Essai'de Gazzâlî'nin hayatı beş safhaya ayrılarak bu safhalarda yazdığı ve otantik olduğu kesin kabul edilen alt­mış dört eser kronolojik tertip içinde in­celenir (s. 7-84). Ek tasımında ise (s. 85- 170) 340 eser, otantikliğinin farklı dere­celerde şüpheli olması, değişik kaynak veya nüshalarda farklı başlıklarda anıl­maları, apokrif olduklarına kesin gözüy­le bakılması gibi yönlerden tasnife tâbi tutulmuştur.
BİBLİYOGRAFYA:
Maurice Bouyges, Essai de Chronologie des Deuvres de al-Ghazali, Beyrut 1959, Michel Allard'ın önsözü, s. IX-XI; a.mlf., "ibn Qoutay- ba n'est pas l'auteur du Kitab an-na'am", MUSJ, VII/8, Beyrut 1914-21, s. 305-310; a.mlf., "La Bibliotheca arabica Scholasticorum", Re- lations d'Orient, II, Beyrut 1929, s. 97-103; Brockelmann, GAL Suppl., I, 186; Necîb el-AKî- kl, el-Müsteşrikûn, Kahire 1965, III, 1073-1075; L. Massignon, "Cronique et Documents", RMM, LIX (1925), s. 331-333; C. A Nallino. "Averroes- Tahafot at-tahafot Texte arabe etabli par Maurice Bouyges", OM, Xl/2 (1931), s. 114- 116; Henri Fleisch, "Le Pere Maurice Bouyges", MUSJ, XXIX/5, Beyrut 1951-52, s. 288-300.
MUSTAFA ÇAĞRİCİ
KAYNAK: İSLAM ANSİKLOPEDİSİ, TÜRKİYE DİYANET VAKFI YAYINLARI, 6. CİLT, İSTANBUL

 
1- BU SİTE TAMAMEN BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR VE BİLGİLERİN GÜNCELLİĞİNİ YİTİRMİŞ OLMA İHTİMALİ VARDIR.
2- BU SİTE RESMİ BİR SİTE DEĞİL, KİŞİSEL BİR SİTEDİR.
3- YANLIŞLIKLA DA OLSA VERİLEBİLECEK HATALI BİLGİLER DOLAYISIYLA www.ygslyssistemi.com YÖNETİMİ HİÇ BİR SORUMLULUK KABUL ETMEZ.
4- SİTEMİZDEN EDİNDİĞİNİZ TÜM BİLGİLERİ MUTLAKA RESMİ KAYNAKLARDAN DA KONTROL EDİNİZ.
5- SİTEMİZDEKİ DİĞER SINAVLAR KISMI SADECE BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR. YGS LYS HARİCİNDEKİ SINAVLARLA İLGİLİ SORU SORMAYINIZ.
6- HİÇ BİR KULLANICI SİTEMİZDEKİ BİLGİLERDEN DOLAYI HERHANGİ BİR ZARARA UĞRADIĞI YÖNÜNDE ŞİKAYETTE BULUNAMAZ.
ASLOLAN RESMİ KAYNAKLARDAN ELDE EDİLEN BİLGİLERDİR. BURADA VERİLMİŞ OLAN BAZI PRATİK BİLGİLERİN OLASI YANLIŞLIĞI YA DA GÜNCELLİĞİNİ YİTİRMİŞ OLMASI NEDENİYLE MAĞDUR OLMAMAK İÇİN LÜTFEN RESMİ KAYNAKLARA BAKINIZ.
7- BU SİTEYİ ZİYARET EDEN TÜM ZİYARETÇİLERİ BU UYARILARI OKUMUŞ KABUL ETMEKTEYİZ..

www.ygslyssistemi.com başarılar diler.......

Makale Arşivi

copyrite© ygslyssistemi.com
Her hakkı saklıdır. Yayınlanan makalelerin bir kısmı ya da tamamı kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.