Psikoloji Tarihi

İslam Ansiklopedisi A

İslam Ansiklopedisi B

Cemil Meriç

Karen Horney

PDR Notları






 
ANTALYA, BURSA, İSTANBUL VE KONYA'DAKİ ADAYLAR! SINAV KAYGISINDAN KURTULMAK İÇİN PROFESYONEL DESTEK ALABİLİRSİNİZ TIKLAYIN

BOYNUEĞRİ MEHMED PAŞA KİMDİR?

(ö. 1076/1666) Osmanlı sadrazamı. Canik te doğdu. Öldüğü zaman yaşı­nın doksanı geçtiği bilindiğine göre 1576 yılı civarında doğmuş olmalıdır. Hayatı­nın ilk dönemleri hakkında bilgi yoktur. Genç yaşta vezir Demirkazık Halil Paşa'ya intisap etti ve onun kethüdâlığını yaptı. IV. Murad'ın doğu seferlerine katıldı ve birçok yerinden yaralar aldı. Bu se­ferlerden birinde zehirli bir okla boy­nundan da yaralandı. "Boynueğri" veya "Boynuyaralf lakabını alması bu yüz­dendir.
Halil Paşa'nın ölümünden sonra Mu- sâhib Silâhtar Mustafa Paşa'nın kethü- dâsı oldu. Daha sonra arpa eminliğine ve birkaç defa çavuşbaşılığa getirildi. Ar­dından sırasıyla Kastamonu sancak bey­liği, Halep. Şam ve 1648'de Anadolu beylerbeyiliklerinde bulundu. Bu görev­de iken İpşir Paşa, Abaza Haşan Ağa ve Topal Mehmed Paşa'nın isyanlarını bas­tırdı. Bu arada adı bazı zulüm olaylarına da karıştı. Fakat Köprülü Mehmed Pa­şa nin tavsiyesiyle Vâlide Turhan Sul- tan'a sığınarak affedildi. 1650'de kub­be vezirliğine getirildi. Ertesi yıl Kanije muhafızlığına gönderildi, ardından ikin­ci defa Şam beylerbeyiliğine tayin edil­di. Bu sırada yaşı seksen civarındaydı. 1656'da şeyhülislâm Hocazâde Mesud Efendi'nin tavsiyesi üzerine sadrazam oldu. Bu tarihte Venedik donanması Ça­nakkale Boğazı'nı kapatmış, Bozcaada, Limni ve Semadirek adalarını da işgal etmişti. Mehmed Paşa'nın ilk işi bazı devlet memuriyetlerine kendi adamları­nı getirmek oldu. Yakın adamlarından Saçbağı Mehmed Paşa'yı başdefterdar- lığa getirirken kendisinin vezîriâzam ol­masını sağlayan Hocazâde Mesud Efendi'ye ve Kadızâdeliler'e sırt çevirdi. Ve­nedik tehlikesine karşı başlıca icraatı, düşman donanmasının Çanakkale Bo- ğazı'nı geçerek İstanbul'a gelmesi ihti­maline karşı İstanbul surlarının deniz tarafındakilerini sağlam ve bakımlı gös­termek için badanalatmak oldu. Ayrıca Ahırkapı - Yedikule arasındaki burçlar üzerinde bulunan evleri yıktırdı. Bunun üzerine İstanbul halkının bir kısmı ev­lerini satıp Anadolu yakasına geçmeye başladı. Çanakkale Boğazfnın Venedik donanması tarafından kapanmış olması da İstanbul'da eşya ve yiyecek fiyatları­nın artmasına yol açtı.
Kadızâdeliler vaazlarında Mehmed Pa- şa'yı rüşvet yiyici ve zalim biri olarak ni­telerken Mesud Efendi de Valide Sul- tan'a başvurarak onun görevden alınma­sının uygun olacağını belirtiyordu. Bu­nun üzerine Mesud Efendi çocuk yaşta­ki padişah IV. Mehmed'i tahttan indire­rek II. Süleyman'ın tahta geçmesi için bir komplo hazırladı. Ancak durum an­laşılınca Bursa'ya sürüldü ve idam edil­di. Böylece Boynueğri Mehmed Paşa bir düşmanından kurtulmuş oldu. İstanbul'­da bu hadiseler olurken Osmanlı - Ve­nedik savaşı vahim bir hal almıştı. Ve­zîriâzam ise acz içindeydi, ayrıca adı rüşvet ve yolsuzluk olaylarına da karış­mıştı.
Nihayet ordu ve donanmayı zamanın­da sefere hazırlayamaması yüzünden sadrazamlıktan alındı (14 Eylül 1656), ye­rine Köprülü Mehmed Paşa getirildi. Bir süre Yedikule Zindanı'nda hapsedilen Mehmed Paşa ardından Malkara'ya sü­rüldü, fakat daha sonra İstanbul'a dön­mesine izin verildi. Eyüp'teki Şah Sultan Zâviyesi civarındaki yalısında on yıl ka­dar daha yaşadı ve Receb 1076'da (Ocak 1666) öldü. Silâhtar Fmdıklılı Mehmed Ağa'yâ göre mezarı Eyüp'te (Târih,1, 411), Ayvansarâyî'ye göre ise (Hadîkatü'l-ceuâmi',I, 1501 Divanyolu'ndaki Atik Ali Paşa Camii hazîresindedir. Bunlardan ikinci ihtimal daha kuvvetlidir. Mehmed Paşa'nın Halep'te gayri menkulleri ve vakıfları vardır.
Gençliğinde özellikle savaşlardaki cesareti ve yiğitliğiyle tanınan Boynueğri Mehmed Paşa'nın yaşlılığında getirildiği
sadrazamlık makamında başarılı olmadığı kaydedilmektedir. Ölümüne "şeref yâfte" ifadesiyle tarih düşürülmüştür.
BİBLİYOGRAFYA:
TSMA, E, nr. 7446; Vecîtıî Hüseyin, Târih, TSMK, Emanet Hâzinesi, nr. 1425, vr. 52b, 54a; Naîmâ, Târih, IV, 459-460; VI, 167-169, 193-195, 217-219; Silâhdar, Târih, I, 410-411; Hadîkatü'l-uüzerâ, s. 103-104; Ayvansarâyî, Hadîkatü'Tceuâmi', I, 150; a.mlf., Vefeyât-ı Selâtîn, s. 19; Sicill-i Osmânî, IV, 175-176; Danişmend. Kronoloji, III, 421-422; Uzunçarşılı, Osmanlı Tarihi, Ill/l, s. 294-302; III/2, s. 412-414; Canan Doruk, Boynuyaralı Mehmed Paşa (lisans tezi, 1968), İÜ Ed.Fak. Tarih SeminerKitaplığı, nr. 1645; TA, XXIII, 414-415.
 ABDÜLKADİR ÖZCAN
KAYNAK: İSLAM ANSİKLOPEDİSİ, TÜRKİYE DİYANET VAKFI YAYINLARI, 6. CİLT, İSTANBUL

 
1- BU SİTE TAMAMEN BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR VE BİLGİLERİN GÜNCELLİĞİNİ YİTİRMİŞ OLMA İHTİMALİ VARDIR.
2- BU SİTE RESMİ BİR SİTE DEĞİL, KİŞİSEL BİR SİTEDİR.
3- YANLIŞLIKLA DA OLSA VERİLEBİLECEK HATALI BİLGİLER DOLAYISIYLA www.ygslyssistemi.com YÖNETİMİ HİÇ BİR SORUMLULUK KABUL ETMEZ.
4- SİTEMİZDEN EDİNDİĞİNİZ TÜM BİLGİLERİ MUTLAKA RESMİ KAYNAKLARDAN DA KONTROL EDİNİZ.
5- SİTEMİZDEKİ DİĞER SINAVLAR KISMI SADECE BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR. YGS LYS HARİCİNDEKİ SINAVLARLA İLGİLİ SORU SORMAYINIZ.
6- HİÇ BİR KULLANICI SİTEMİZDEKİ BİLGİLERDEN DOLAYI HERHANGİ BİR ZARARA UĞRADIĞI YÖNÜNDE ŞİKAYETTE BULUNAMAZ.
ASLOLAN RESMİ KAYNAKLARDAN ELDE EDİLEN BİLGİLERDİR. BURADA VERİLMİŞ OLAN BAZI PRATİK BİLGİLERİN OLASI YANLIŞLIĞI YA DA GÜNCELLİĞİNİ YİTİRMİŞ OLMASI NEDENİYLE MAĞDUR OLMAMAK İÇİN LÜTFEN RESMİ KAYNAKLARA BAKINIZ.
7- BU SİTEYİ ZİYARET EDEN TÜM ZİYARETÇİLERİ BU UYARILARI OKUMUŞ KABUL ETMEKTEYİZ..

www.ygslyssistemi.com başarılar diler.......

Makale Arşivi

copyrite© ygslyssistemi.com
Her hakkı saklıdır. Yayınlanan makalelerin bir kısmı ya da tamamı kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.