Psikoloji Tarihi

İslam Ansiklopedisi A

İslam Ansiklopedisi B

Cemil Meriç

Karen Horney

PDR Notları






 
ANTALYA, BURSA, İSTANBUL VE KONYA'DAKİ ADAYLAR! SINAV KAYGISINDAN KURTULMAK İÇİN PROFESYONEL DESTEK ALABİLİRSİNİZ TIKLAYIN

BOZKIR AYAKLANMALARI

(27 Eylül-4 Ekim ve 20 Ekim-4 Kasım 1919) a) Birinci Bozkır Ayaklanması (27 Eylül-4 Ekim 1919)
Millî Mücadele döneminde, İstanbul hükümeti ve Padişah taraftarı Konya Valisi Cemal Bey ile Ayan üyelerinden Bozkırlı âlim Zeynelâbidin Efendi tarafından hazırlanan Kuvayı Millîye karşıtı bir ayaklanmadır ve Konya'nın Bozkır ilçesinde ortaya çıkmıştır.
Bilindiği gibi Mondros mütarekesi ve özellikle İzmir'in işgalinden sonra Konya'da Millî Mücadeleyi destekleyen girişimler olmuştu. Mustafa Kemal Paşa, Samsun'a varmasından sonra, diğer kolordu komutanlarıyla yaptığı gibi Konya'da bulunan Mersinli Cemal Paşa ile de görüşerek millî harekete desteğini sağlamıştı. Cemal Paşa ise, Yıldırım Kıtaatı Müfettişi sıfatıyla, kendi müfettişlik bölgesinde gerekli askerî tedbirleri almış, halkı uyarmayı da ihmal etmemişti. Ancak, Cemal Paşa'nın İstanbul'a gitmesi ve çok geçmeden de ona vekalet eden Albay Selahaddin Bey'in İstanbul'a çağrılması Konya'daki Millî Mücadele taraftarlarının durumunu tehlikeye sokmuştu. Bunu fırsat bilen Damad Ferid'in adamı Vali Cemal Bey, Mustafa Kemal Paşa'ya karşı çıktı ve hapishanelerdeki eşkiya ve katilleri serbest bırakıp silahlandırdı. Öte yandan, İstanbul hükümetinin emirlerini uygulamaktan da geri kalmıyordu. Hatta, Konya'da bulunan İtalyan işgal kuvvetleriyle yakınlık kurarak Konya halkını Millî Mücadeleye karşı kışkırtıyordu.
Bu arada, 12. Kolordu Komutanı Albay Selahad-din Bey'in yerine İstanbul hükümetince Ali Sait Paşa tayin olundu. 11 Eylül 1919'da göreve başlayan Ali Sait Paşa, Konya Valisi Cemal Paşa'nm Millî Mücadele aleyhindeki hareketlerini görünce Harbiye Nezareti'nden görevden affedilmesini istedi. Buna karşılık, 19 Eylül 1919'da Harbiye Nazırı Şefik Paşa gönderdiği telgrafta, Beyşehir'deki Süvari alayı komutan vekili Nazım Bey'in civar köy ve kasabalarda halkı isyan hareketlerine teşvik etmesi örneğindeki olayların derhal bastırılmasını Ali Sait Paşa'dan talep ediyordu. Sonunda Ali Sait Paşa, görevini bırakarak İstanbul'a gitti. Bunun üzerine Heyet-i Temsili-ye, Konya'da millî harekete karşı olan valinin tehlikeli eylemlerine son vermek için Albay Refet (Bele) Bey'in Konya'ya gönderilmesini kararlaştırdı. Diğer taraftan Vali Cemal Bey, başına gelecekleri sezdi ve 25 polisin koruyuculuğunda bir yük katarıyla 27-28 Eylül 1919 gecesi İstanbul'a kaçtı. Cemal Bey'in kaçışına sevinen Konya halkının ileri gelenleri müderris Mehmed Vehbi Efendi'yi Vali vekili seçti ve Konya, Temsil Heyetine bağlandı.
İşte bu sırada, Millî Mücadeleye karşı ilk isyan, Konya'nın güneyinde, Bozkır'da patlak verdi. 27 Eylül 1919'da Kurtoğlu Musa, Bademli Hacı Halil ve Güzel Çavuş adlarındaki kişiler, Apa, Dinek, Hisarlık ve civar köylerden topladıkları çoğu silahsız 1000 kadar adam ile birlikte Bozkır kasabasına girdiler. İlk önce, kasabadaki jandarmanın silahlarını aldılar ve daha sonra askerlik şubesinin deposundaki bütün silah ve cephaneyi ele geçirdiler; karşı gelen kişiler ise öldürüldüler. Bu arada, şehrin yanındaki baruthaneyi ateşe verip birçok evleri de yağmaladılar.
28 Eylül'de isyancılar, Beyşehir'deki 7. Süvari Alayı'na mensup Seydişehirken gelen süvari bölüğüne, askerî depodan gaspettikleri silahlarla saldırdılar. Çarpışma, akşama kadar sürdü. Ne var ki, isyancıların sayıca üstünlüğü karşısında süvari bölüğü geri çekilmek zorunda kaldı. Makinalı tüfek takımı ise isyancıların eline geçti.
Bu olayın ardından Konya'dan Bozkır'a bir nasihat heyeti geldi ve isyana katılan halk kitlelerini yatıştırıcı konuşmalar yaptı. Bunun etkisiyle ve de Bozkır'a millî kuvvetler gönderilmeyeceği güvencesiyle birçok köylerden toplanmış olan isyancılar 4 Ekim 1919'da evlerine dağıldılar. Böylece, 8 gün sürmüş olan Birinci Bozkır Ayaklanması sona ermiş oldu.
Aslında, sözkonusu ayaklanma, sonuç itibariyle pek o kadar büyük bir öneme sahip olmadı. Ancak, diğer ayaklanmalara örnek oluşturup cesaret verdi. Ayrıca bu ayaklanmanın Vali Cemal Bey ile İstanbul'daki İngiliz Papazı kışkırtmasından çıktığını da unutmamak gerekir.
KAYNAK: MİLLÎ MÜCADELEDE İÇ AYAKLANMALAR, Mustafa Budak, Yeni Şafak Kitaplığı: 14 Yakın Tarih Dizisi: 4 İstanbul 1995

 
1- BU SİTE TAMAMEN BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR VE BİLGİLERİN GÜNCELLİĞİNİ YİTİRMİŞ OLMA İHTİMALİ VARDIR.
2- BU SİTE RESMİ BİR SİTE DEĞİL, KİŞİSEL BİR SİTEDİR.
3- YANLIŞLIKLA DA OLSA VERİLEBİLECEK HATALI BİLGİLER DOLAYISIYLA www.ygslyssistemi.com YÖNETİMİ HİÇ BİR SORUMLULUK KABUL ETMEZ.
4- SİTEMİZDEN EDİNDİĞİNİZ TÜM BİLGİLERİ MUTLAKA RESMİ KAYNAKLARDAN DA KONTROL EDİNİZ.
5- SİTEMİZDEKİ DİĞER SINAVLAR KISMI SADECE BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR. YGS LYS HARİCİNDEKİ SINAVLARLA İLGİLİ SORU SORMAYINIZ.
6- HİÇ BİR KULLANICI SİTEMİZDEKİ BİLGİLERDEN DOLAYI HERHANGİ BİR ZARARA UĞRADIĞI YÖNÜNDE ŞİKAYETTE BULUNAMAZ.
ASLOLAN RESMİ KAYNAKLARDAN ELDE EDİLEN BİLGİLERDİR. BURADA VERİLMİŞ OLAN BAZI PRATİK BİLGİLERİN OLASI YANLIŞLIĞI YA DA GÜNCELLİĞİNİ YİTİRMİŞ OLMASI NEDENİYLE MAĞDUR OLMAMAK İÇİN LÜTFEN RESMİ KAYNAKLARA BAKINIZ.
7- BU SİTEYİ ZİYARET EDEN TÜM ZİYARETÇİLERİ BU UYARILARI OKUMUŞ KABUL ETMEKTEYİZ..

www.ygslyssistemi.com başarılar diler.......

Makale Arşivi

copyrite© ygslyssistemi.com
Her hakkı saklıdır. Yayınlanan makalelerin bir kısmı ya da tamamı kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.