Psikoloji Tarihi

İslam Ansiklopedisi A

İslam Ansiklopedisi B

Cemil Meriç

Karen Horney

PDR Notları






 
ANTALYA, BURSA, İSTANBUL VE KONYA'DAKİ ADAYLAR! SINAV KAYGISINDAN KURTULMAK İÇİN PROFESYONEL DESTEK ALABİLİRSİNİZ TIKLAYIN

BROWNE, EDWARD GRANVİLLE KİMDİR?

(1862-1926) İngiliz şarkiyatçısı. 7 Şubat 1862 de Gloucestershire'de doğdu. Cambridge'te, Eton ve Pembroke kolejlerinde tıp öğrenimi gördü. 1887'de doktor olduysa da bu mesleği icra et­medi. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında henüz on altı yaşında iken Rus- lar'a karşı beslediği antipatinin yanında Türkler'e karşı, gösterdikleri kahramanlık ve şecaate hayran kalarak Osmanlı or­dusunda görev almayı isteyecek ve Plevne'nin düşmesine bir Türk kadar üzüle­cek derecede sevgi duymaya başlamış, böylece haklarında o zamana kadar hiç bilgisinin olmadığı Doğu ülkelerine, özel­likle Türkiye'ye ve Türkler'e karşı ken­disinde büyük bir ilgi uyanmıştı. Bu ilgi ve sempati onu önce Türkçe, arkasından da Cambridge'te bir yandan tahsiline devam ederken bir yandan da Arapça, Farsça ve Hintçe öğrenmeye yöneltti. Bu arada üzerinde çalıştığı dillerin konuşul­duğu ülkelerin din. tarih, edebiyat tari­hi ve siyasî, sosyal durumları ile de ilgi­lendi. 1884 yılında İstanbul'da uzun bir tatil yaptı. 1887'de tıp öğrenimini bitirin­ce Pembroke Koleji'ne intisap etti ve böy­lece kendini tamamen şarkiyat çalışma­larına verebilme imkânını buldu. Aynı yıl İran'a gitti ve seyahat intibalarını 1893'- te Londra'da basılan A Year Amongst the Persiansadlı kitabında yayımladı. Ül­kesine dönüşünde (1888) Cambridge'e Farsça okutmanı tayin edildi; 1902 yılın­da da aynı üniversitede C. Rieu'nün ye­rine Arapça profesörü oldu.
Brovvne, XIX. yüzyılda İran'da ortaya çıkan Bâbîlîk ve Bahâîlik hareketlerine yakın ilgi duydu ve bu mezheplerin ileri gelenleriyle münasebet kurdu. 1889'da Bâbîliği tanıtan bir makale yazarak The Journal of the Royal Asiatic Society'- nin yazı kadrosuna giren Brovvne bura­da fasılalarla çalıştı ve 1922'de de mü­dür yardımcısı oldu. Bu arada Bâbîlik ve Bahâîliğin tarihiyle ilgili olarak Abdülba- hâ tarafından yazılan eseri tercümesiy­le birlikte neşretti (A Traueller's Piarrati- ue Written to Htustrate the Episode of the Bab,I-II, Cambridge 1891). Aynı zaman­da British Academy ile Royal College of Physicians'da öğretim üyeliği yapıyordu. Bu sıralarda, içinde İran vatan şiirlerin­den güzel örnekler bulunan The Press and Poetry of Modern Persia (Cambrid­ge 1914) ve The Persian Revolution of 1905-1909(London 1966) adlı kitapları­nı da hazırladı.
Browne 1901'de, yakın dostu ünlü Tür­kolog E. J. W. Gibb'in ölümü üzerine, onun yarım kalan A History of Ottoman Poetryadlı eserinin ilk cildi dışındaki beş cildinin ikmal ve neşrini üzerine aldı. Ay­nı zamanda kendisine, Gibb'in hâtırası­nı canlı tutmak için annesi tarafından kurulan ve Gibb's Memorial Seriesadı altında çoğunlukla Arap ve Fars edebi­yat ve tarihlerine dair ana kitapları neş­reden vakfın yönetimi verildi. Bu faali­yetleri arasında, Cambridge Üniversite- si'nin kütüphanesinde mevcut İslâmî el yazmaları için hazırladığı ve 1896-1922 yılları arasında çeşitli tarihlerde yayım­ladığı dört ciltlik Descriptive Catalogue of the Orierıtal Manuscriptsadlı kata­logu ile yine dört ciltlik A Literary His­tory of Persia(Cambridge 1902-1924) ad­il eserinin çalışmalarını da kesintisiz de­vam ettirdi.
Brovvne 1900'ün ilk aylarında başla­yıp 1924'e kadar uzun yıllar sürdürdü­ğü büyük bir gayret, dikkat, emek ve sebatın ürünü olan ve bugüne kadar ya­pılmış benzerlerinin arasında ilk ve en mükemmeli teşkil etme özelliğini hâlâ koruyan son ve en büyük eseri A Lite­rary History of Persia'yı, İran'ı ve İran- lılar'ı bilhassa kültürel ve edebî yönle­riyle en eski devirlerinden itibaren mo­dern zamanlara kadar tanıtmak için ka­leme almıştı. Aslında bu eserini bir cilt halinde hazırlamayı tasarlamışken ko­nunun buna imkân vermeyecek kadar geniş ve yüklü oluşu, kendisini aşağıda­ki gibi dört ciltlik bir plan yapmaya sev- ketmiştir: 1. En eski devirlerden Firdev- sFye (ö. 1020 |?|) kadar olan dönem (Ali Paşa Sâlih tarafından Farsça'ya tercüme edildi; Tahran 1333 hş.). 2. FirdevsFden Sa'dî'ye (ö. 1292) kadar olan dönem (Fethullah Müctebâî tarafından Farsça'ya [Tah­ran 1341 hş.], İbrâhim Emîn eş-Şevâribî tarafından Arapça'ya IKahire 1373/ 19541 tercüme edildi). 3. İlhanlılar'dan (1265- 1337) Safevîler'e (1405-1502) kadar olan dönem (Ali Asgar Hikmet tarafından Fars­ça'ya tercüme edildi; Tahran 1328 hş.). 4. Safevîier'den 1900'lere kadar olan dört asırlık dönem (Reşîd-i Yâsemî tarafından Farsça'ya tercüme edildi; Tahran 1316 hş.). Brovvne bu hacimli eserlerin yanı sıra tıp tarihi alanında verdiği konferanslardan oluşan Arabian Medicine(Cambridge 1921) adlı önemli bir eser daha yayımla­mış, ayrıca Nizâmî-yi Arûzî'nin ÇehârMa- kâle'si,Devletşâh'ın Tezkiretü'ş-şu \t- râ°adlı eseri, AvfFnin Lübâbul-elbâb'ı ve Müstevfî'nin Târîh-iGüzfde'si gibi bazı Farsça kitapların da tenkitli neşir­lerini yapmıştır (Browne'un eserlerinin bir listesi için bk. Babinger, s. 118-122).
5 Ocak 1926'da Cambridge yakınların­da ölen Brovvne, İslâm medeniyetlerini kendi ülkesinde ve Batı'da ilk ve en iyi biçimde tanıtan araştırmacılardan biri olmuştur. Çalışmalarında zaman zaman belirttiği üzere gerek mektuplaşmalar gerekse karşılıklı ziyaretlerle yakın te­mas ve arkadaşlık kurduğu birçok Türk, İranlı ve Arap ilim adamı vasıtasıyla ori­jinal kaynakları görebilme imkânını bul­duğu gibi bu âlimlerin fikirlerinden de en iyi şekilde istifade etmiştir. Bunlar arasında özellikle Rıza Tevfik Bölükbaşı ile aslen İranlı olan edip Hüseyin Dâniş'i zikretmek gerekir.
BİBLİYOGRAFYA :
E. D. Ross, "Browne, Edward Granville", Dictionary of National Biography 1922- 1930, Oxford 1937, s. 123-125; Gibb, HOP, II, s. X; Bedevi, Mevsû^atul-müsteşrikin, s. 51-53; Ne- cîb el-Akikl, el-Müsteşrikîın, Kahire 1980, II, 80- 82; Halil Hâlid, "Müsteşrik-i Şehîr Profesör Browne ve Balkan Komitesi", SM, IV/101 (1328), s. 390; Mirza Muhammed Hân KazvTnî, "Vefât-ı Üstâd Edward Browne Ingilîsî", Iran- şehr, IV/2, Berlin 1926, s. 73-92; IV/3 (1926), s. 139-158; IV/4 (1926), s. 208-216; R. A. Nichol- son, "Edward G. Browne", JRAS, sy. 2 (1926), s. 378-385; Ellis H. Minns, "Obituary: Edward Granville Browne, M. A., M. B., F. B. A., F. R. C. P. 1862-1926", BSOAS, IV/1 (1926), s. 217- 221; Fr. Rosen, "Erinnerungen an Edward G. Browne", OU, XXIX (1926), s. 878-883; Fr. Ba­binger, "Kleine Mitteilungen und Anzeigen, Edward Granville Browne 1862-1926", IsL, XVI (1927), s. 114-122; Peter Chelkovvski, "Ed- ward G. Browne's Turkish Connexion", BSOAS, XLIX/1 (1986), s. 25-34; Abdullah Uçman, "Rı­za Tevfik'in Edward G. Browne'a gönderdi­ği Mektuplar", KAM, y. 12, sy. 2 (1983), s. 31- 48; EBr., IV, 287; G. Michael VVickens - Juan Cole - Kamran Ekbal, "Browne", Elr., IV, 483.
TEVFİK RÜŞTÜ TOPUZOĞLU
KAYNAK: İSLAM ANSİKLOPEDİSİ, TÜRKİYE DİYANET VAKFI YAYINLARI, 6. CİLT, İSTANBUL

 
1- BU SİTE TAMAMEN BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR VE BİLGİLERİN GÜNCELLİĞİNİ YİTİRMİŞ OLMA İHTİMALİ VARDIR.
2- BU SİTE RESMİ BİR SİTE DEĞİL, KİŞİSEL BİR SİTEDİR.
3- YANLIŞLIKLA DA OLSA VERİLEBİLECEK HATALI BİLGİLER DOLAYISIYLA www.ygslyssistemi.com YÖNETİMİ HİÇ BİR SORUMLULUK KABUL ETMEZ.
4- SİTEMİZDEN EDİNDİĞİNİZ TÜM BİLGİLERİ MUTLAKA RESMİ KAYNAKLARDAN DA KONTROL EDİNİZ.
5- SİTEMİZDEKİ DİĞER SINAVLAR KISMI SADECE BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR. YGS LYS HARİCİNDEKİ SINAVLARLA İLGİLİ SORU SORMAYINIZ.
6- HİÇ BİR KULLANICI SİTEMİZDEKİ BİLGİLERDEN DOLAYI HERHANGİ BİR ZARARA UĞRADIĞI YÖNÜNDE ŞİKAYETTE BULUNAMAZ.
ASLOLAN RESMİ KAYNAKLARDAN ELDE EDİLEN BİLGİLERDİR. BURADA VERİLMİŞ OLAN BAZI PRATİK BİLGİLERİN OLASI YANLIŞLIĞI YA DA GÜNCELLİĞİNİ YİTİRMİŞ OLMASI NEDENİYLE MAĞDUR OLMAMAK İÇİN LÜTFEN RESMİ KAYNAKLARA BAKINIZ.
7- BU SİTEYİ ZİYARET EDEN TÜM ZİYARETÇİLERİ BU UYARILARI OKUMUŞ KABUL ETMEKTEYİZ..

www.ygslyssistemi.com başarılar diler.......

Makale Arşivi

copyrite© ygslyssistemi.com
Her hakkı saklıdır. Yayınlanan makalelerin bir kısmı ya da tamamı kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.