Psikoloji Tarihi

İslam Ansiklopedisi A

İslam Ansiklopedisi B

Cemil Meriç

Karen Horney

PDR Notları






 
ANTALYA, BURSA, İSTANBUL VE KONYA'DAKİ ADAYLAR! SINAV KAYGISINDAN KURTULMAK İÇİN PROFESYONEL DESTEK ALABİLİRSİNİZ TIKLAYIN

CEMÂLEDDİN EL-VATVÂT KİMDİR? HAYATI VE ESERLERİ

Ebû Abdillâh Cemâlüddîn Muhammed İbrâhîm b. Yahyâ el-Ensârî (ö. 718/1318)
Ansiklopedik eserleriyle tanınan Mısırlı edip ve âlim.
632 yılının Zilhicce ayında (Ağustos 1235) Kahire'de doğdu. Ailesinin aslen Mervli olduğu dışında hayatı hakkında bilgi yok­tur. Kitap meraklısı, aynı zamanda müs- tensih olması ve kitap ticareti yapması sebebiyle "el-Kütübr ve "el-Verrâk" la­kaplarıyla anılmaktadır. Vatvât (gece ku­şu) lakabı ise kendisine özellikle gece­leri çok çalışması, fizikî bir özelliği veya erken yaşlarda yakalandığı göz hastalı­ğından dolayı verilmiş olmalıdır. Cemâ­leddin el-Vatvât 10 Ramazan 718'de (5 Kasım 1318) vefat etmiştir.
Eserleri. 1. Gurerü'l-haşâ 'işi'l-vazıha ve 'urerü'n-nekâ"işi'l-fâiıha.Ahlâka dair olan bu eserde müellif iyi ve kötü davranışların nelerden ibaret olduğunu, ayrıca akıl, ahmaklık, cömertlik, cimri­lik, cesaret, korkaklık, af ve intikam gi­bi kavramları konuyla ilgili şiirlere de yer vererek on altı babda incelemiştir. Hükümdar ve şairlerden satranç oyu­nuna kadar çok çeşitli konularda edebî ve tarihî bilgilerin yer aldığı bu eserdeki mâlumata o dönemle ilgili başka kay­naklarda pek rastlanmaz. Dolayısıyla İs­lâm medeniyeti tarihinin değişik taraf­larına ışık tutması bakımından önemli bir kitaptır. Muhammed b. Canı Beg es- Seyfî Akbâyî tarafından Sultan Kayıtbay için Mehâsinü'l-ğurer ve mesâvi'l-'u- rer (Süleymaniye Ktp., Reîsülküttâb, nr. 900, 132 varak) adıyla ihtisar edilen ese­rin muhtelif baskıları bulunmaktadır (Bu­lak 1284; Kahire 1299, 1318). 2. Mebâhi- cü'l-fiker ve menâhicü'l-ciber.Ast­ronomi, coğrafya-oşinografi, hayvanlar ve bitkilere dair dört bölümden meydana gelen bir eser olup edebî üslûpla yazılmıştır. Mısır hakkında ansiklopedik bilgi veren eserlerin ilki olması bakımından önemlidir. Birçok yönleriyle çağdaşları Zekeriyyâ el-Kazvînî'nin cAcâ'ibü'l-mahlûkâtve Şeyhürrabve'nin Nuhbetü'd-dehr fî 'acâ'ibi'l-ber ve'l-bahr adlı eserlerine benzemektedir. Yazma nüshaları çeşitli kütüphanelerde bulunan (bk. Abdülâl Abdülmün'im eş-Şâmî, s. 70-72) bu eser Corcis Meneş el-Mârûnî tarafından tanıtılmış ("el-Menâhic fî vasfi'l-Mebâhic", el-Meşrık, sy. 16, Beyrut 1907, s. 721-729; sy. 17 11907], s. 774-786), Mağrib ve Endülüs coğrafyasıyla ilgili kısımları son derece hatalı bir nüshadan E. Fagnan tarafından tercüme edilerek yayımlanmıştır (Extraits irıedits relatifs au Maghreb, Alger 1924, s. 41-68). Eserin dördüncü bölümünü Ahmed Abdülkerim Süleyman, el-Hayâtü'z-zirâciy-ye fî Mışr fi'l-caşri'l-memlûki ma'atahkiki'l-fenni'r-râbic (en-nebât) min kitabi Mebâhici'l-fiker ve menâhici'l-
ciberadlı mastır tezinde (Kahire Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, 1972) incelemiş, ikinci bölümünün Mısır coğrafyası ile ilgili kısmı da Abdülâl Abdülmün'im eş-Şâmî tarafından neşredilmiştir (bk. bibi ).
Nâşir eserin ihtisarının da yapıldığını belirtmektedir (bk. Min Mebâhici'l-fiker, s. 71). 3. Resâ'ilü'l-Vatvât. Fetve'l-fütüvve ve mir'âtü'l-mürüvveveya ''Aynü'l-fütiivvediye de bilinen bu eser, devrinin ileri gelen simalarının çeşitli meselelere dair mektupla sordukları sorulara verdiği cevaplardan meydana gelen bir mecmua olup basılmıştır (Kahire 1315).
Kaynaklarda İbnü'l-Esîr'in el-Kâmil fi't-târihadlı eserine bir hâşiye yazdığı da kaydedilmektedir. Nitekim Safedî el-Kâmil'in Cemâleddin el-Vatvât tarafından istinsah edilen bir nüshasına sahip olduğunu ve bu nüsha üzerinde müstensihin haşiyelerinin bulunduğunu söylemektedir (bk. el-Vâfî, II, 17).
BİBLİYOGRAFYA :
İbn Hacer, ed-Dürerul-kâmine, III, 298-299; Safedî, el-Vâfî, II, 16-18; Keşfü'z-zunûn, II, 1201, 1241, 1380, 1846; Brockelmann, GAL, II, 67; Suppl., II, 53-54; Kehhâle, Mu'cemul-mü'el-lifîn, VIII, 222; Abdüssâhib İmrân ed-Düceylî, Aclâmü'l-cArab fi'l-culûm ve'l-fünûn, Mecef 1966, II, 126-127; Ömer Ferrûh, Târîhu'Tedeb, 728-729; Abdülâl Abdülmün'im eş-Şâmî, Min Mebâhici'l-fiker ve menâhici'Tciber, Küveyt 1981, s. 7-12, 70-72; C. Zeydan, Adâb, II,139; ZirlklI, el-Aclâm (Fethullah), V, 297; Roger Maury, "Gamâl al-dîn al-Watvât libraire
et auteur egyptien (7/ 13 eme s.)", IBLA, XLVI/ 152 (1983), s. 221-258.
AZMİ YÜKSEL
KAYNAK: İSLAM ANSİKLOPEDİSİ, TÜRKİYE DİYANET VAKFI YAYINLARI, 7. CİLT, İSTANBUL

 
1- BU SİTE TAMAMEN BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR VE BİLGİLERİN GÜNCELLİĞİNİ YİTİRMİŞ OLMA İHTİMALİ VARDIR.
2- BU SİTE RESMİ BİR SİTE DEĞİL, KİŞİSEL BİR SİTEDİR.
3- YANLIŞLIKLA DA OLSA VERİLEBİLECEK HATALI BİLGİLER DOLAYISIYLA www.ygslyssistemi.com YÖNETİMİ HİÇ BİR SORUMLULUK KABUL ETMEZ.
4- SİTEMİZDEN EDİNDİĞİNİZ TÜM BİLGİLERİ MUTLAKA RESMİ KAYNAKLARDAN DA KONTROL EDİNİZ.
5- SİTEMİZDEKİ DİĞER SINAVLAR KISMI SADECE BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR. YGS LYS HARİCİNDEKİ SINAVLARLA İLGİLİ SORU SORMAYINIZ.
6- HİÇ BİR KULLANICI SİTEMİZDEKİ BİLGİLERDEN DOLAYI HERHANGİ BİR ZARARA UĞRADIĞI YÖNÜNDE ŞİKAYETTE BULUNAMAZ.
ASLOLAN RESMİ KAYNAKLARDAN ELDE EDİLEN BİLGİLERDİR. BURADA VERİLMİŞ OLAN BAZI PRATİK BİLGİLERİN OLASI YANLIŞLIĞI YA DA GÜNCELLİĞİNİ YİTİRMİŞ OLMASI NEDENİYLE MAĞDUR OLMAMAK İÇİN LÜTFEN RESMİ KAYNAKLARA BAKINIZ.
7- BU SİTEYİ ZİYARET EDEN TÜM ZİYARETÇİLERİ BU UYARILARI OKUMUŞ KABUL ETMEKTEYİZ..

www.ygslyssistemi.com başarılar diler.......

Makale Arşivi

copyrite© ygslyssistemi.com
Her hakkı saklıdır. Yayınlanan makalelerin bir kısmı ya da tamamı kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.