Psikoloji Tarihi

İslam Ansiklopedisi A

İslam Ansiklopedisi B

Cemil Meriç

Karen Horney

PDR Notları






 
ANTALYA, BURSA, İSTANBUL VE KONYA'DAKİ ADAYLAR! SINAV KAYGISINDAN KURTULMAK İÇİN PROFESYONEL DESTEK ALABİLİRSİNİZ TIKLAYIN

CEMÂLEDDİN MEHMED, KARSLIZÂDE KİMDİR? HAYATI VE ESERLERİ

(ö. 1261/1845) Osmanlı tarihçilerine dair Âyine-i Zurefâ adlı eserin müellifi, müderris ve kadı.

Süleymaniye müderrislerinden Kars; Hoca Mehmed Efendi'nin oğludur. İlmi­ye sınıfından yetişti, çeşitli medreseler­de ve bu arada Süleymaniye Medrese- si'nde müderrislik yaptı. Daha sonra ka­dılık mesleğine geçti ve 1837'de Selanik kadısı oldu. İki yıl sonra Takvîm-i Ve- kâyi'musahhihliğine getirildi. 1845 te Bursa kadılığına tayin edildiyse de göre', yerine gitmeden İstanbul'da öldü. Me­zarı Eyüp'te babasının kabri yanındadır. Şiirle de meşgul olan Cemâleddin Efen­di şiirlerinde Cemâl mahlasını kullan­mıştır.
Cemâleddin Efendi'nin asıl şöhreti. Takvîm-i Vekâyi'musahhihliği sırasın­da Sultan Abdülmecid'in emriyle 1843 yılında kaleme aldığı Âyîne-i Zurefâad­lı eserinden gelir. Bazı Osmanlı tarihçi­leri ve eserlerine dair olan bu risâle bir mukaddime ile üç bölümden meydana gelmektedir. Mukaddimede genellikle Kâtib Çelebi'nin Takvîmü't-tevârîh'm- den iktibasla tarih ilminin konusu ve ta­rihten alınacak ibretlere, Osmanlılar'da Türkçe ve Farsça tarih yazıcılığının baş­langıcına temas edilmiştir. Birinci bö­lümde belli başlı Osmanlı tarihlerinin hangi yıllar arasındaki olayları ihtiva et­tiği, ikinci bölümde resmî devlet vak'a- nüvisi olmayan Osmanlı tarihçilerinin bi­yografileri ve eserleri, üçüncü bölümde ise Sahaflar Şeyhizâde Mehmed Esad Efendi'ye kadar Osmanlı şehnamecile­riyle vak'anüvisleri ele alınmıştır.
Biyografileri verilen hususi tarih ya­zarları şunlardır; Kemalpaşazâde, Hoca Sâdeddin, Haşan Beyzâde, Cizyedarzâde Bahâeddin, İdrîs-i Bitlisî, Ebülfazl Meh­med, Mehmed Muhyiddin, Celâlzâde Mustafa, Ramazanzâde Nişancı Meh­med, Mir'ât-ı Kâinâtmüellifi Mehmed. Karaçelebizâde Abdülaziz, Şeyhî Meh­med, Peçuylu İbrâhim, Solakzâde Meh­med, Selânikî Mustafa, Âlî Mustafa, Mü­verrih Nedim Bey (Cemâleddin Mehmed'in çağdaşı) ve Câvid Ahmed Bey. Üçüncü bö­lümde ele alınan resmî Osmanlı tarihçi­leri ise (şehnameci ve vak'anüvis) şunlar­dır; Fethullah Ârifî, Haşan Hükmî, Naî- mâ Mustafa, Râşid Mehmed, Küçükçe- lebizâde Âsim, Sâmî, Şâkir, Subhî, İzzî.
Şefîk Mehmed, Nişancı Abdurrahman Abdi Paşa, Rahmi, Hâkim Mehmed, Çeş- mizâde Mustafa Reşid, Mûsâzâde, Beh- cetî, Süleyman Molla, Enverî, Edîb, Nû- ri Bey, Ahmed Vâsıf, Pertev Mehmed, Âmir Bey, Mütercim Âsim, Şânîzâde Atâ- ullah ve Sahaflar Şeyhizâde Mehmed Esad Efendi.
İkdamgazetesi sahibi Ahmed Cev­det, Âyîne-i Zurefâmüellifinin bıraktı­ğı yerden son vak'anüvis Abdurrahman Şeref Bey'e kadar esere bir zeyil yazmış s. 78-156) ve eseri bu zeyille birlikte Os­manlI Târih ve Müverrihleriadıyla ya­yımlamıştır (İstanbul 1314). Zeyilde Esad Efendi'nin hayatı tekrar fakat daha ge­niş olarak ele alınmış ve ardından Recâi Mehmed, Âkifpaşazâde Nâil Bey, Ahmed Cevdet Paşa, Ahmed Lutfî, Hayrullah Efendi, Ahmed Vefık Paşa, Mustafa Nû- ri Paşa, Mehmed Fevzi Efendi, Ahmed Midhat Efendi ve Abdurrahman Şeref Bey'in biyografileri ilâve edilmiştir. Ze­yilde verilen tarih yazarlarının hayat hi­kâyeleri daha ayrıntılıdır.
Âyîne-i Zurefâ'nmönemi bu alanda yazılmış ilk eser olmasından gelir. Eserin adı ebced hesabıyla telif tarihine (1259) tekabül etmektedir. Âyîne-i Zurefaya, sadr-ı âlî mektupçularından Hâfız Ah­med Lutfî ile Râşid efendiler mensur, Seyyid Halil Fethî-i Sivâsî ise manzum birer takriz yazmışlardır. Cemâleddin Mehmed Efendi ayrıca, Medebetü'l-hi­tan (İstanbul 1252) adıyla sünnetçi es­nafı için faydalı bir risâle de kaleme al­mıştır.
BİBLİYOGRAFYA :
Cemâleddin, Osmanlı Târih ue Müverrihleri (Ayîne-i Zurefâ), İstanbul 1314, s. 4-8, 19, 39, 70-71, 73, 78, tür.yer.; Fatîn. Tezkire, s. 46; Si- çill i Osmânt, II, 83; Osmanlı Müellifleri, III, 42; Babinger (Üçok). s. 387-388; TCYK, s. 678- 679; Ergun, Türk Şairleri, III, 971; Levend, Türk Edebiyatı Tarihi, s. 380-381; TA, X, 145; TDEA, n, 37.
ABDÜLKADİR OZCAN
KAYNAK: İSLAM ANSİKLOPEDİSİ, TÜRKİYE DİYANET VAKFI YAYINLARI, 7. CİLT, İSTANBUL

 
1- BU SİTE TAMAMEN BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR VE BİLGİLERİN GÜNCELLİĞİNİ YİTİRMİŞ OLMA İHTİMALİ VARDIR.
2- BU SİTE RESMİ BİR SİTE DEĞİL, KİŞİSEL BİR SİTEDİR.
3- YANLIŞLIKLA DA OLSA VERİLEBİLECEK HATALI BİLGİLER DOLAYISIYLA www.ygslyssistemi.com YÖNETİMİ HİÇ BİR SORUMLULUK KABUL ETMEZ.
4- SİTEMİZDEN EDİNDİĞİNİZ TÜM BİLGİLERİ MUTLAKA RESMİ KAYNAKLARDAN DA KONTROL EDİNİZ.
5- SİTEMİZDEKİ DİĞER SINAVLAR KISMI SADECE BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR. YGS LYS HARİCİNDEKİ SINAVLARLA İLGİLİ SORU SORMAYINIZ.
6- HİÇ BİR KULLANICI SİTEMİZDEKİ BİLGİLERDEN DOLAYI HERHANGİ BİR ZARARA UĞRADIĞI YÖNÜNDE ŞİKAYETTE BULUNAMAZ.
ASLOLAN RESMİ KAYNAKLARDAN ELDE EDİLEN BİLGİLERDİR. BURADA VERİLMİŞ OLAN BAZI PRATİK BİLGİLERİN OLASI YANLIŞLIĞI YA DA GÜNCELLİĞİNİ YİTİRMİŞ OLMASI NEDENİYLE MAĞDUR OLMAMAK İÇİN LÜTFEN RESMİ KAYNAKLARA BAKINIZ.
7- BU SİTEYİ ZİYARET EDEN TÜM ZİYARETÇİLERİ BU UYARILARI OKUMUŞ KABUL ETMEKTEYİZ..

www.ygslyssistemi.com başarılar diler.......

Makale Arşivi

copyrite© ygslyssistemi.com
Her hakkı saklıdır. Yayınlanan makalelerin bir kısmı ya da tamamı kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.