Psikoloji Tarihi

İslam Ansiklopedisi A

İslam Ansiklopedisi B

Cemil Meriç

Karen Horney

PDR Notları






 
ANTALYA, BURSA, İSTANBUL VE KONYA'DAKİ ADAYLAR! SINAV KAYGISINDAN KURTULMAK İÇİN PROFESYONEL DESTEK ALABİLİRSİNİZ TIKLAYIN

CEZERÎ, MUHAMMED B. İBRÂHİM KİMDİR? HAYATI VE ESERLERİ

Ebû Abdillâh Şemsüddîn Muhammed b. İbrâhîm b. Bekr el-Cezerî ed-Dımaşkî (ö. 739/1338)
Havâdişü 'z-zamân adlı eseriyle meşhur tarihçi.

  1. Rebîülevvel 658'de (24 Şubat 1260) Dımaşk'ta doğdu. Dımaşk, Kahire ve İs­kenderiye'de Fahreddin Ali el-Buhârî, İb­râhim b. Ahmed b. Kâmil el-Vâsıtî, İb- nü'l-Mücavir, Şerefeddin Abdülmumin b. Halef ed-Dimyâtî, Şerîf Tâceddin el- İrâkî ve Şehâbeddin el-Eberkûhî gibi bir­çok hocadan ders aldı. 12 Rebîülevvel 739'da (28 Eylül 1338) Dımaşk'ta öldü ve Bâbüssaglr Kabristam'na defnedildi. Ce- zerî büyük bir tarihçi, iyi bir hatip, cid­di. dürüst ve dindar bir insandı.

Cezerî'nin günümüze kadar gelen ve tam adı Havâdisü'z-zamân ve enbâ'ü- hû ve vefeyâtü'l-ekûbir ve'l-a^yân min ebnâ'ihî olan eseri Tânhu'l-Ceze- n olarak da bilinir. Umumi bir İslâm ta­rihi olan eserde olaylar hicretten itiba­ren kronolojik bir sırayla anlatılmakta ve her yılın sonunda o yıl vefat edenlerin hayatları hakkında bilgi verilmektedir. Vefeyât siyasî olaylardan daha çok yer işgal eder.
Mizzî, Zehebî, Birzâlî ve Yûnînî gibi bir­çok tarihçi kaynaklarının güvenilirliği ve o dönemde yazılan hiçbir eserde bulun­mayan bilgileri ihtiva etmesi sebebiy.e Târihu'l-Cezerî'den istifade etmiş vs geniş iktibaslarda bulunmuşlardır. Bu­nunla beraber bazı araştırmacılar da Ce- zerî'nin eserinde yakın dostu Birzâlî'der bizzat duyduğu birçok olaya yer verme­sini göz önüne alarak Birzâlî'nin eseri el- Muktefa yı Havâdisü'z-zamân'm kay­nağı olarak gösterirler. Zehebî diğer ta­rihçilerin aksine bu eserde gerçeklerin hayal ürünü bazı olaylarla (el-acâib ve'l- garâib) karıştırılmış olduğu kanaatinde­dir. Cezerî 677 (1278-79) yılından itiba­ren olayları kendi müşahedelerine da­yanarak yazmıştır. Eserin zamanımıza intikal eden kısımlarının yazma nüsha­ları Köprülü (nr. 1037; fotokopisi Dârü i- kütübi'l-Mısriyye'de, Tarih, nr. 995), Ra­bat (Evkaf, nr. 194), Gotha (nr. 1559, 156c 1561) kütüphaneleriyle Bibiiothöque Na- tionale'de (nr. 6739; fotokopisi ei-Hizâ- netü't-Teymûriyye'de, Tarih, nr. 2159) bu­lunmaktadır. Köprülü Kütüphanesi'nde- ki nüsha 726-739 (1326-1339) yılları ara­sındaki olayları ve Alemüddin el-Birzâ- lî'nin müellif hakkında yazdığı oldukça geniş bir biyografiyi ihtiva etmektedir Eserin Zehebî tarafından yapılan seç­meleri ihtiva eden kısmı (el-Muhtâr min 7ârihi'l-Cezerî) 593-698 (1196-1299) yıl­larına ait olup Köprülü Kütüphanesi n- dedir (nr. 1147). Paris BibliothĞque Na- tionale'deki nüshanın bir kısmı Lübnan'­da yayımlanmıştır (Zahle 1342). Bu nüshayı daha sonra Sauvaget La Chroniçue de Damas d'al-Gazari (annees 689-698) adıyla neşretmiştir (Paris 1949). Ulrich Ha- armann da Havâdisii'z-zamârim Mem­lûk tarihiyle ilgili 686-687 (1287-1288) yıllarına ait olayları ihtiva eden kısmını yayımlamıştır (Quellenstudien zur frühen Mamlukenzeit, Frieburg 1969).
BİBLİYOGRAFYA :
Cezerî, Hauâdisü'z-zamân, Köprülü Ktp., nr. 1037; Zehebî, el-Muhtâr min târihi'I-Cezerî, Köprülü Ktp., nr. 1147; Ebü'l-Mehâsin el-Hüsey- nî, Zeylü Tezkireti'l-huffâz, Haydarâbâd 1376/ 1956 - Beyrut, ts. (Dâru İhyâi't-türâsi'l-Arabî), s. 22; a.mlf., et-Tenbîh ue'l-îkâz, Dımaşk 1347, s. 8-9; ibn Kesîr, el-Bidâye, XIV, 186; Makrîzî, Kitâbü's-Sülûk, II, 471; İbn Hacer, ed-Dürerü'l- kâmine, III, 301; Muhammed b. Refî' es-Süle- mî, Târîhu 'ulemâ'i Bağdâd, Bağdad 1357/ 1938, s. 212-213; Brockelmann, GAL Suppl., II, 45; Cl. Cahen. La Syrie du Nord â l'6poque des Croisades el la Principaute Franque d'Antioche, Paris 1940, s. 80; a.mlf., "Chroniques des der- niers Fatimides", BIFAO (1937), s. 8-9; a.mlf., "Addenda Sur al-Djazari", IOS, IV (1974), s. 144-147; Donald Presgrave Little, An Introduc- tion to Mamlük Historiography, VViesbaden 1970, s. 53-57; Selâhaddin el-Müneccid, Muccemü'l- mü'errihîne'd-Dımaşkıyyîn, Beyrut 1398/1978, s. 145-146; Ramazan Şeşen, Neuâdirü'l-mah- tûtati'l-"Arabiyye, Beyrut 1400/1980, II, 24; Ziriklî, el-A'lâm (Fethullah), V, 298; Abbas el- Azzâvî, "Şemsüddîn İbnü'l-Cezerî ve Târî- huh", MMİADm., XIX/1-2 (1944), s. 524-530; Ulrich Haarmann. "L'Edition de la Chronique mamelouke Syrienne de Sams ad-Din Mu- hammad al-Gazari", BEO, XXVII (1974), s. 195- 203.       m
A. S. BAZMEE ANSARİ
KAYNAK: İSLAM ANSİKLOPEDİSİ, TÜRKİYE DİYANET VAKFI YAYINLARI, 7. CİLT, İSTANBUL

 
1- BU SİTE TAMAMEN BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR VE BİLGİLERİN GÜNCELLİĞİNİ YİTİRMİŞ OLMA İHTİMALİ VARDIR.
2- BU SİTE RESMİ BİR SİTE DEĞİL, KİŞİSEL BİR SİTEDİR.
3- YANLIŞLIKLA DA OLSA VERİLEBİLECEK HATALI BİLGİLER DOLAYISIYLA www.ygslyssistemi.com YÖNETİMİ HİÇ BİR SORUMLULUK KABUL ETMEZ.
4- SİTEMİZDEN EDİNDİĞİNİZ TÜM BİLGİLERİ MUTLAKA RESMİ KAYNAKLARDAN DA KONTROL EDİNİZ.
5- SİTEMİZDEKİ DİĞER SINAVLAR KISMI SADECE BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR. YGS LYS HARİCİNDEKİ SINAVLARLA İLGİLİ SORU SORMAYINIZ.
6- HİÇ BİR KULLANICI SİTEMİZDEKİ BİLGİLERDEN DOLAYI HERHANGİ BİR ZARARA UĞRADIĞI YÖNÜNDE ŞİKAYETTE BULUNAMAZ.
ASLOLAN RESMİ KAYNAKLARDAN ELDE EDİLEN BİLGİLERDİR. BURADA VERİLMİŞ OLAN BAZI PRATİK BİLGİLERİN OLASI YANLIŞLIĞI YA DA GÜNCELLİĞİNİ YİTİRMİŞ OLMASI NEDENİYLE MAĞDUR OLMAMAK İÇİN LÜTFEN RESMİ KAYNAKLARA BAKINIZ.
7- BU SİTEYİ ZİYARET EDEN TÜM ZİYARETÇİLERİ BU UYARILARI OKUMUŞ KABUL ETMEKTEYİZ..

www.ygslyssistemi.com başarılar diler.......

Makale Arşivi

copyrite© ygslyssistemi.com
Her hakkı saklıdır. Yayınlanan makalelerin bir kısmı ya da tamamı kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.