Psikoloji Tarihi

İslam Ansiklopedisi A

İslam Ansiklopedisi B

Cemil Meriç

Karen Horney

PDR Notları






 
ANTALYA, BURSA, İSTANBUL VE KONYA'DAKİ ADAYLAR! SINAV KAYGISINDAN KURTULMAK İÇİN PROFESYONEL DESTEK ALABİLİRSİNİZ TIKLAYIN

DEMİRCİ MEHMED EFE AYAKLANMASI

(1-30 Aralık 1920) Millî Mücadelenin başlarında, özellikle Batı Anadolu'da Yunanlılara karşı başarılı gerilla savaşları veren milis kuvvetlerinden birisi de Demirci Mehmed Efe çetesi idi. Demirci Mehmed Efe, Nazilli'nin Pirebeyli köyünden bir demircinin oğlu olup I. Dünya Savaşı sırasında kendisine karşı yapılan haysiyet zedeleyici bir muameleden dolayı bulunduğu yerden kaçarak köyüne dönmüş ve daha sonra dağa çıkmıştı. Kısa zamanda 200 kişilik çetesiyle Aydın, Nazilli, Denizli ve Ödemiş taraflarında eşkiyalık yaparak ün kazanmıştı. 15 Mayıs 1919'da Yunanhlar'ın İzmir'e çıkmasıyla Anadolu'nun hareketine katılan Demirci Mehmed Efe, düzenli ordu öncesinde başarılı müca-deler vermiş, Mustafa Kemal Paşa ve arkadaşlarının haklı takdirini kazanmıştı. Ancak, TBMM hükümeti, Yunanlılara esas darbeyi düzenli orduyla vurmaya karar verince, bu düşünce, Demirci Mehmed Efe'nin hoşuna gitmemiş ve başına buyruk hareket etmeye başlamıştı.
Aslında bu iş, Gediz taarruzundaki başarısızlıktan sonra Mustafa Kemal Paşa'nın düzenli orduya geçme hazırlıkları sürecinde patlak verdi, 9 Kasım 1920'da Yunan cephesi ikiye ayrılıp güney kısmına Albay Refet Bey atanınca, Demirci Mehmed Efe'nin onun emrine girmesi gerekiyordu. Refet Bey, 22-23 Kasım'da İsparta'da bulunan Mehmed Efe'yi Konya'da bulunan Atlı Takip Kuvvetleri Komutanlığı'na atayarak düzenli ordu birlikleri arasında hizmete girmesini istedi. Bu suretle, Demirci Mehmed Efe, yaşlan uygun, suç işlememiş adamlarmdan 300 kişilik bir süvari alayı kuracak, geri kalanları silahlarıyla birlikte 57. Tümen'in emrine verecekti. Bir başka deyişle, Demirci Mehmed Efe, düzenli bir orduda emir-komuta zinciri içinde çalışacak, başka makamlarla doğrudan resmî haberleşmelerde bulunmayacaktı. Kendisine yapılan bu teklifi önce kabul eden Demirci Efe, etrafmdakilerin kışkırtmalarıyla kararsızlığa düşmüş ve daha sonra Güney Cephesi komutanı Albay Refet Bey'in önerisini reddetmişti. Ergun Aybars'a göre (İstiklâl Mahkemeleri, 1923-1927, Ankara 1982, s. 89) Demirci Mehmed Efe'nin bu red kararında, 40'ar lira maaş vaadiyle Yürük Ali ile birlikte Afyon ve Konya üzerine yürümesi için tahrik eden Çerkeş Ethem'in büyük etkisi olmuştu.
Gerçekten bu sıralarda, Batı Cephesi ile arası açılmış olan Çerkeş Ethem, Demirci Mehmed Efe ile haberleşme halindeydi ve onunla beraber Ankara hükümeti kuvvetlerine karşı ortak hareket etmek amacındaydı. Diğer taraftan, işin başında Ankara hükümeti, Demirci Mehmed Efe'ye karşı, Çerkeş Et-hem'den ayrı mücadele etmek kararındaydı. 10 Aralık 1920'de Albay Refet Bey'den TBMM başkanı Mustafa Kemal'e bir telgraf gelene kadar Ankara'nın bu tavrı değişmedi. Gerçi Refet Bey, Demirci Efe'den bir telgraf aldığını bildirmesine ve telgrafta Çerkeş Ethem'in eylemleri haber verilmesine rağmen, Demirci Efe'nin samimiyetinden şüphe ediyordu. Bunun üzerine Mustafa Kemal de, Demirci Mehmed Efe'nin ortadan kaldırılmasına karar verdi.
Bunu müteakip Güney cephesi emrinde bulunan kuvvetler demiryoluyla Afyon'da toplandı. 11 Aralık 1920'de güneş batınımdan sonra Demirci Mehmed Efe'ye karşı harekete geçen bu birlikler, Afyon-San-dıklı-Dinar-Baldız yolunu izledi ve 15-16 Ara-hk'da Baldız'a gelindi. 16 Aralık'da Demirci Efe'nin bulunduğu İğdecik köyünü basan millî kuvvetler, arazinin engebeli oluşundan ve bütün yönler tamamen kapa-tılamadığından onun kaçışını önleyemediler. Zaten, Demirci Mehmed Efe çetesinin-mevcudu, yarısı süvari 800 kişi kadardı ve millî kuvvetlerin baskınında İsparta'ya kadar olan köylere dağılmışlardı. Demirci Efe de Uluborlu'ya doğru çekilmişti.
18 Aralık'a kadar 700'e yakın çeteciyi yakalayan millî kuvvetler, Denizli-Aydm bölgesinde Demirci Efe'nin gücünü kırdılar. Yakalananlardan yaşlan uygun olanlar tertip edildikleri birliklere yollanırken diğerleri de terhis edilerek köylerine gönderildiler. 19 Aralık 192O'de Demirci Mehmed Efe'nin 80 kişilik kuvvetiyle Tavas dolaylarında olduğu öğrenildi. Her ihtimale karşı -efenin mahallî bir olay çıkarması gibi- cephe komutanı Albay Refet Bey, Jandarma Yüzbaşısı Nuri komutasında bir müfrezeyi Denizli yönüne gönderdi. Yüzbaşı Nuri, Yunan işgalinin başında, millî teşkilatta Menderes Alay Komutanlığı görevini üstlenmiş cesur ve dürüst bir subaydı. En önemlisi de Demirci Mehmed Efe'nin sevgi ve güvenini kazanmıştı. Bu suretle, Yüzbaşı Nuri'nin çabası sonucunda Demirci Mehmed Efe'nin millî kuvvetlere sığınması sağlandı (30 Aralık 1920). Bundan sonra, Demirci Mehmed Efe, Güney Cephesi komutanı Albay Refet Bey'in izniyle Karacasu ilçesi Dualar köyünde yaşamaya başladı. Millî Mücadelede yaptığı hizmetlerden dolayı bu köyde sakin ve saygı gören bir hayat süren Demirci Mehmed Efe 1959'da öldü.
KAYNAK: MİLLÎ MÜCADELEDE İÇ AYAKLANMALAR, Mustafa Budak, Yeni Şafak Kitaplığı: 14 Yakın Tarih Dizisi: 4 İstanbul 1995

 
1- BU SİTE TAMAMEN BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR VE BİLGİLERİN GÜNCELLİĞİNİ YİTİRMİŞ OLMA İHTİMALİ VARDIR.
2- BU SİTE RESMİ BİR SİTE DEĞİL, KİŞİSEL BİR SİTEDİR.
3- YANLIŞLIKLA DA OLSA VERİLEBİLECEK HATALI BİLGİLER DOLAYISIYLA www.ygslyssistemi.com YÖNETİMİ HİÇ BİR SORUMLULUK KABUL ETMEZ.
4- SİTEMİZDEN EDİNDİĞİNİZ TÜM BİLGİLERİ MUTLAKA RESMİ KAYNAKLARDAN DA KONTROL EDİNİZ.
5- SİTEMİZDEKİ DİĞER SINAVLAR KISMI SADECE BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR. YGS LYS HARİCİNDEKİ SINAVLARLA İLGİLİ SORU SORMAYINIZ.
6- HİÇ BİR KULLANICI SİTEMİZDEKİ BİLGİLERDEN DOLAYI HERHANGİ BİR ZARARA UĞRADIĞI YÖNÜNDE ŞİKAYETTE BULUNAMAZ.
ASLOLAN RESMİ KAYNAKLARDAN ELDE EDİLEN BİLGİLERDİR. BURADA VERİLMİŞ OLAN BAZI PRATİK BİLGİLERİN OLASI YANLIŞLIĞI YA DA GÜNCELLİĞİNİ YİTİRMİŞ OLMASI NEDENİYLE MAĞDUR OLMAMAK İÇİN LÜTFEN RESMİ KAYNAKLARA BAKINIZ.
7- BU SİTEYİ ZİYARET EDEN TÜM ZİYARETÇİLERİ BU UYARILARI OKUMUŞ KABUL ETMEKTEYİZ..

www.ygslyssistemi.com başarılar diler.......

Makale Arşivi

copyrite© ygslyssistemi.com
Her hakkı saklıdır. Yayınlanan makalelerin bir kısmı ya da tamamı kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.