Psikoloji Tarihi

İslam Ansiklopedisi A

İslam Ansiklopedisi B

Cemil Meriç

Karen Horney

PDR Notları






 
ANTALYA, BURSA, İSTANBUL VE KONYA'DAKİ ADAYLAR! SINAV KAYGISINDAN KURTULMAK İÇİN PROFESYONEL DESTEK ALABİLİRSİNİZ TIKLAYIN

İKİNCİ BOZKIR AYAKLANMASI (20 EKİM-4 KASIM 1919)

Birinci Bozlar ayaklanmasında, süvari bölüğü ile makineli tüfek takımı başarısız olmuş; bir daha benzer olaylara firsat vermemek için Temsil Heyeti, gerekli önlemleri almayı uygun görmüştü. Bu amaçla Afyon'dan Yarbay Arif (Karakeçili) Bey*in kuvvetlerinin Seydişehir'e kaydırılması, Konya'yı güneye karşı (Bozkır'a karşı) korumak ve güvenlik içinde bulundurmak düşüncesiyle de 12. Kolordu tarafından küçük bazı birliklerin Çumra ve Karaviran bucaklarında toplanması kararlaştırıldı. Bu askerî hazırlıkları öğrenen Hisarlık ve Hoca köylerinden toplanan 70 kadar silahlı ve 200 kadar silahsız kişiden oluşan bir grup, başlarında Hoca Abdullah, Hoca Sabit ve Hoca Abdülhalim ile birlikte Bozkır'ın güney sutlarına geldiler. Akıllarınca millî hareketi zayıf gören bu asi grup, kaymakamı çağırıp millî kuvvetlerle bazı kişileri Bozkır'da istemediklerini bildirdiler. Kaymakamın, Çumra ve Karaviran'da birliklerin millî çete olmayıp düzenli birlikler olduğunu hatırlatmasına ve de istedikleri gibi vilayete telgraf çekilmesine rağmen isyancılar, "Bu telgraf validen değil Beyşehir'den yazılıyor. Padişah'ın emri, gidip bunları vurmaktır* diyerek 20 Ekim 1919'da Bozkır'a girdiler. Memurlar, ilçe dışına çıkartıldı ve telgraf hatları kesildi.
Bunun üzerine Seydişehir'de bulunan tenkil kuvvetleri komutanı Yarbay Arif Bey harekete geçti. Suğla gölüne yakın Akkise'ye kadar gelen Yarbay Arif Bey'in öncü birlikleri 24 Ekim 1919 gecesi asilerin ateş baskınına uğradı. Ertesi gün, Yarbay Arif Bey, başarılı bir manevrayla Akkise sırtlarında asilere karşı saldırıya geçti. Akşama kadar süren çarpışmada, bir er yaralandı ve üç er kayboldu. Sonradan öğrenildi ki, kaybolan üç er, asilerin eline esir düşmüş ve vahşi bir şekilde parçalanarak öldürülmüştü. Diğer yandan ise asilerin kaybı 30 ölü ve bir o kadar da yaralı idi.
Şu bir gerçek ki, akşam karanlığından yararlanarak geri çekilen isyancıların bir kısmı köylerine dağılmıştı. Geriye kalan bir kısım da Bahklıavı köyünün kuzey ve güneyindeki ormanlık ve kayalıklara sığınmışlardı. Yarbay Arif Bey kuvvetleri, ertesi gün bunlara karşı taarruza geçti. Fakat, durumu sezen asiler, derhal köylerine kaçtılar. Özellikle Ahırlı ve güneyindeki dağlara çekilen bir grup isyancı yer yer kaynaşmalara yol açıyor; bastırılmaları gerekiyordu.
Nitekim Yarbay Arif Bey, bu amaçla, 27 Ekim 1919 sabahı, kuvvetlerini Ahırlı taraflarına doğru yola çıkardı. Bu arada ise, bir kısım isyancıların Konya'nın Alibeyoğlu höyüğü ve Akviran'ın Orhaniye ve Ha-tunsaray köyleriyle birleşerek Delibaş adındaki bir kimsenin komutasında Çumra'ya yürüyecekleri haberini aldı. Bunun anlamı, Yarbay Arif kuvvetlerinin Konya ve gerisiyle bağlantısının kesilmesi demekti.
Çumra'ya hareketten önce, Yarbay Arif, topçu ve piyade birliklerini dinlendirirken süvari kuvvetleriyle Ahırlı'ya gitti. Orada, isyancı elebaşılarından Güzel Çavuş'un evi yakıldı. Daha sonra, bu bölgedeki dağınık keşif kolları, emniyet birlikleri toplattırılarak Binbaşı Abdi komutasına verilirken, dinlenmedeki topçu ve piyade birlikleriyle süvari kuvvetleri Avdan'a doğru harekete geçti ve akşama Avdan'a varıldı (27 Ekim 1919). Burada, ayaklanmanın düzenleyicilerinden Zeynelâbidin'in akrabasından Hacı Osman yakalandı. Ne var ki, onun üzerinden çıkan bir raporla mektubun okunması sırasında bu zat, nöbetçi askerin dalgınlığından istifadeyle gece karanlığında kaçmayı başardı. Diğer yandan ele geçen imzasız mektupta ise isyancıların Çumra ve Konya üzerine hareket edecekleri yazılıydı.
Bu sırada, 28-29 Ekim 1919 gecesi bir olay meydana geldi. "Kızılkuyu olayı" denen sözkonusu gelişme, Karaman'daki 139. Alaydan gönderilen Yüzbaşı Musa ile makinah tüfek asteğmeni Abdülkerim komutasındaki 30 kişilik bir müfrezenin, Kızılkuyu köyünde geceleyin köylülerin, baskınına uğramasıydı. Askerî birliğin hiçbir güvenlik tedbiri almadan gece istirahatine çekilmesinden kaynaklanan bu olayda, köylüler, subay ve jandarmaları yakaladılar. Sonra da camiye giderek orada uyumakta olan askerleri esir ettiler. Daha kötüsü, subay ve erleri idam etmek istediler. Fakat, halkın içinden çıkan vatansever birkaç kişinin işe eîkoymasıyla bu eylemi gerçekleştire-mediler. Daha sonra subaylar, bir kadının yardımıyla kaçıp kurtuldular.
Diğer taraftan Yarbay Arif kuvvetleri, 28 Ekim 1919 sabahı Apa üzerine hareket etmişti. Çünkü, asilerin Apa ve yakınlarından birkaç koldan yürüyecekleri haberi alınmıştı. Yarbay Arif kuvvetleri, kısa bir çatışmadan sonra Apa'ya girdiler. Asiler de köylerine çekildiler. Bu sırada Akviran, Hatunsaray ve Orhaniye dolaylarındaki köylerde toplanan asiler, öğle yemeği molası vermiş olan askerlere Apa'dan aniden saldırdılar. Çabuk toparlanan Yarbay Arifin birliği, yarım saat süren çarpışma sonucunda, isyancıların kaçmasını sağladılar. Yarbay Arif kuvvetleri bir yaralı verirken, asilerin kaybı 20 ölü ve 10 yaralı idi. Bunların arasında elebaşılarından Hüseyinoğlu Ömer ile Avsalı Tahir de vardı.
Geceyi Apa'da geçiren Yarbay Arifin birliği, 29 Ekim 1919'da Alibeyoğlu Höyüğü'ne gitti. Apa çarpışmasından sonra asiler kaçtıklarından köylüler Yarbay Arifin birliğine iyi davrandılar. Buradan Çumra'ya geçen Yarbay Arif kuvvetleri, kısa bir dinlenmeden sonra 30 Ekim 1919'da Konya'ya vardılar. Konya'da millî kuvvetlerin gücü, bir gösteri yürüyüşüyle herkese gösterildikten sonra sözkonusu birlik Dinek yönünde harekete geçti. Daha önce, Yarbay Arif birliğinin gerisinin güvenliğini sağlamak için bırakılmış olan Binbaşı Abdi müfrezesi, Yarbay Arifin Dinek'e yöneldiğini öğrenince o tarafa gitti ve kuvvetlerinin önemli bir kısmıyla 1 Kasım 1919 sabahı Dinek ve güneybatısındaki ormanlık dağlarda yuvalanmış isyancılara bir keşif taarruzu yaptı. Fakat, birlik fazla sokulduğundan çatışma oldu. Yarbay Arifin akşam üzeri yetişip topçusuyla çarpışmaya katılması sonucunda asiler, Dinek'in güneybatı sırtlarından atılarak dağınık bir şekilde köylerine kaçtılar. Ertesi günü de, ayaklanma merkezleri olan Hisarlık ve Hocaköy işgal edildi. Elebaşıların köylerinde yapılan araştırmada, Bozkır ayaklanmasının Osmanlı Ayan Meclisi üyesi Zeynelabidin Efendi ve Konya eski valisi Cemal Beyin kışkırtmalarından çıktığı anlaşıldı. Ne var ki elebaşılar yakalanamadı. Sonuçta, askerî birlikler Konya'nın Bozkır ilçesine tek bir silah patlamadan girdiler ve böylece İkinci Bozkır Ayaklanması sona ermiş oldu.
KAYNAK: MİLLÎ MÜCADELEDE İÇ AYAKLANMALAR, Mustafa Budak, Yeni Şafak Kitaplığı: 14 Yakın Tarih Dizisi: 4 İstanbul 1995

 
1- BU SİTE TAMAMEN BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR VE BİLGİLERİN GÜNCELLİĞİNİ YİTİRMİŞ OLMA İHTİMALİ VARDIR.
2- BU SİTE RESMİ BİR SİTE DEĞİL, KİŞİSEL BİR SİTEDİR.
3- YANLIŞLIKLA DA OLSA VERİLEBİLECEK HATALI BİLGİLER DOLAYISIYLA www.ygslyssistemi.com YÖNETİMİ HİÇ BİR SORUMLULUK KABUL ETMEZ.
4- SİTEMİZDEN EDİNDİĞİNİZ TÜM BİLGİLERİ MUTLAKA RESMİ KAYNAKLARDAN DA KONTROL EDİNİZ.
5- SİTEMİZDEKİ DİĞER SINAVLAR KISMI SADECE BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR. YGS LYS HARİCİNDEKİ SINAVLARLA İLGİLİ SORU SORMAYINIZ.
6- HİÇ BİR KULLANICI SİTEMİZDEKİ BİLGİLERDEN DOLAYI HERHANGİ BİR ZARARA UĞRADIĞI YÖNÜNDE ŞİKAYETTE BULUNAMAZ.
ASLOLAN RESMİ KAYNAKLARDAN ELDE EDİLEN BİLGİLERDİR. BURADA VERİLMİŞ OLAN BAZI PRATİK BİLGİLERİN OLASI YANLIŞLIĞI YA DA GÜNCELLİĞİNİ YİTİRMİŞ OLMASI NEDENİYLE MAĞDUR OLMAMAK İÇİN LÜTFEN RESMİ KAYNAKLARA BAKINIZ.
7- BU SİTEYİ ZİYARET EDEN TÜM ZİYARETÇİLERİ BU UYARILARI OKUMUŞ KABUL ETMEKTEYİZ..

www.ygslyssistemi.com başarılar diler.......

Makale Arşivi

copyrite© ygslyssistemi.com
Her hakkı saklıdır. Yayınlanan makalelerin bir kısmı ya da tamamı kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.