Psikoloji Tarihi

İslam Ansiklopedisi A

İslam Ansiklopedisi B

Cemil Meriç

Karen Horney

PDR Notları






 
ANTALYA, BURSA, İSTANBUL VE KONYA'DAKİ ADAYLAR! SINAV KAYGISINDAN KURTULMAK İÇİN PROFESYONEL DESTEK ALABİLİRSİNİZ TIKLAYIN

KONYA'DA DELİBAŞ AYAKLANMASI

(2 Ekim-15 Kasım 1920) Konya ve çevresi Millî Mücadele yıllarında birtakım isyan hareketlerine sahne olmuş bir bölgeydi Nitekim, bölge halkının Kuva-yı Millîye'ye karf = duyduğu antipati Eylül 1919'da Bozkır Ayaklanma sına yol açmıştı. Aynı şekilde İstanbul hükümeti il İstanbul'da bulunan ayan üyesi Zeynelâbidin ve taraftarlarının tahrikleri sonucunda Ekim 1920 başla rında Konya ve çevresinde yeni bir isyan patlak ver di. Daha önce çıkan Bozkır Ayaklanmasının da ele basılarından olup idamdan kurtulan Delibaş Meh med'in önderliğinde gelişen bu isyan, Konya ilindeki askerî ve mülkî idarenin dikkatsizliği ve beceriksizliği neticesinde çığırında çıkmıştı.
İlk önce, Delibaş Mehmed, etrafına topladığı 500 asker kaçağı ile "Padişahım çok yaşa* diyerek 2 Ekim 1920'de Çumra'yı bastı. Daha sonra Konya'ya yöneldiler. Durumun ciddiliğini anlayan Konya Valisi Haydar Bey, 12. Kolordu'dan yardım istemesine rağmen, bir kısmı silahsız 130 kişilik jandarma kuvvetiyle silahlı ve silahsız 5000 kişilik asi grubuna karşı koymaya çalıştı. Fakat, bunda başarılı olamadı ve asiler Konya'ya girerek vilayet konağı, postahane, jandarma okulu ile askerî lise binasını işgal ettiler. Aynı günlerde Akşehir ve Beyşehir'e de hakim olan asiler, Sultaniye'de de üstünlüğü ele aldılar. Çok geçmeden "Tekmil Konya ve İsparta sancaklarının Kon^ ya'ya civar yerleri" isyancılara katıldı.
Bunun üzerine Ankara hükümeti, isyanın daha da yayılmasını önlemek için Ankara, Afyon, Kütahya ile Batı ve Güney cephelerinden isyan bölgesine acil kuvvetler gönderdi. Bunu haber alan Delibaş Meh-med, elinde tuttuğu Vali Haydar Bey'i anlaşmak üzere tenkil kuvvetlerine gönderdi ise de bir sonuç alamadı. Çaresiz kalan Delibaş Mehmed, 6 Ekim'de Konya'yı millî kuvvetlere terketti. Ayrıca, millî kuvvetler 8 Ekim'de asilere karşı bazı başarılar sağladılar. Buna karşılık 9-10 Ekim'de asiler, Akseki'yi işgal ederek telgrafhaneden çevredeki ilçelere bir bildiri yayınladılar. Bu bildiride, Halife'nin tarafında oldukları, bu yolda yürüyecekleri ve işbirliği yapılmasının gereği üzerinde duruluyordu. Fakat, millî kuvvetler, 11-12 Ekim tarihlerinde asilere karşı başarı kazandılar ve 16 Ekim'de Bozkır'a girdiler. 18 ve 19 Ekim'de Seydişehir ve Beyşehir, baskın ile millî kuvvetlerin eline geçti. 23 Ekim 1920'de ÇiğiPdeki ayaklanmanın bastırılmasından sonra, Delibaş Meh-med'in isyanı önemini yitirdi. Delibaş Mehmed ise Bozdağlar üzerinden Mersin'e, oradan da İstanbul'a kaçtı.
Konya'dan çıkan Delibaş Mehmed ayaklanması, Millî Mücadele döneminde Ankara hükümetini en çok uğraştıran ayaklanmaların başında gelir. Dr. Hamid Pehlivanlı, (Kurtuluş Savaşı İstihbaratında Askerî Polis Teşkilâtı, Genelkurmay, Ankara 1992, s. 158-159) o günlerde Askerî Polis Teşkilatı Konya Şubesi Müdürü Üsteğmen Nazım'ın sözlerine dayanarak, Konya isyanının adi bir eşkiyalık hareketi olmadığını, belli bir plan ve program dahilinde İngilizler ile İstanbul hükümetinin ortaklaşa gerçekleştirdikleri bir hareket olduğunu yazmaktadır. Amaçları ise, Ilgın ve Akşehir tren hattını keserek Konya'nın Batı cephesi ile ilişkisini kesmekti. Nitekim Delibaş Mehmed ve taraftarları, Konya asilerden temizlendikten sonra Ilgın-Akşehir-Konya tren hattını kesmişlerdi. 15 Kasım 1920'de tamamen sona eren bu ayaklanmada, çarpışmalarda öldürülenler dışında İstiklâl Mahkemesi kararlarıyla 250 kişi idam edildi ki, Se-lahaddin Tansel'e göre {Mondros'tan Mudanya'ya Kadar, III, 3. bsk, İstanbul 1991, s. 137-141) bu sayı, diğer ayaklanmalardan çok fazla idi.
KAYNAK: MİLLÎ MÜCADELEDE İÇ AYAKLANMALAR, Mustafa Budak, Yeni Şafak Kitaplığı: 14 Yakın Tarih Dizisi: 4 İstanbul 1995

 
1- BU SİTE TAMAMEN BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR VE BİLGİLERİN GÜNCELLİĞİNİ YİTİRMİŞ OLMA İHTİMALİ VARDIR.
2- BU SİTE RESMİ BİR SİTE DEĞİL, KİŞİSEL BİR SİTEDİR.
3- YANLIŞLIKLA DA OLSA VERİLEBİLECEK HATALI BİLGİLER DOLAYISIYLA www.ygslyssistemi.com YÖNETİMİ HİÇ BİR SORUMLULUK KABUL ETMEZ.
4- SİTEMİZDEN EDİNDİĞİNİZ TÜM BİLGİLERİ MUTLAKA RESMİ KAYNAKLARDAN DA KONTROL EDİNİZ.
5- SİTEMİZDEKİ DİĞER SINAVLAR KISMI SADECE BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR. YGS LYS HARİCİNDEKİ SINAVLARLA İLGİLİ SORU SORMAYINIZ.
6- HİÇ BİR KULLANICI SİTEMİZDEKİ BİLGİLERDEN DOLAYI HERHANGİ BİR ZARARA UĞRADIĞI YÖNÜNDE ŞİKAYETTE BULUNAMAZ.
ASLOLAN RESMİ KAYNAKLARDAN ELDE EDİLEN BİLGİLERDİR. BURADA VERİLMİŞ OLAN BAZI PRATİK BİLGİLERİN OLASI YANLIŞLIĞI YA DA GÜNCELLİĞİNİ YİTİRMİŞ OLMASI NEDENİYLE MAĞDUR OLMAMAK İÇİN LÜTFEN RESMİ KAYNAKLARA BAKINIZ.
7- BU SİTEYİ ZİYARET EDEN TÜM ZİYARETÇİLERİ BU UYARILARI OKUMUŞ KABUL ETMEKTEYİZ..

www.ygslyssistemi.com başarılar diler.......

Makale Arşivi

copyrite© ygslyssistemi.com
Her hakkı saklıdır. Yayınlanan makalelerin bir kısmı ya da tamamı kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.