Psikoloji Tarihi

İslam Ansiklopedisi A

İslam Ansiklopedisi B

Cemil Meriç

Karen Horney

PDR Notları






 
ANTALYA, BURSA, İSTANBUL VE KONYA'DAKİ ADAYLAR! SINAV KAYGISINDAN KURTULMAK İÇİN PROFESYONEL DESTEK ALABİLİRSİNİZ TIKLAYIN

EDWİN RAY GUTHRİE (1886-1959)

Guthrie doktora derecesini 1912 yılında Pennsylvania Üniversitesinde aldı ve akademik yaşantısına 1914 yılında Washington Üniversitesinde başladı. Burada 1954 yılında emekli oluncaya dek kaldı. Üniversitede öğrenciyken davranışçı yaklaşımın ateşli bir savunucusu oluştu ve bundan hiç vazgeçmedi. Bilimin sadece nesnel olarak gözlemlenebilir olaylar ve koşullarla ilgilenmesi gerektiğine inanıyordu. Aşırı bir empirist olan Guthrie davranışsal olayları görülemeyen olarak nitelendirdiği beyin ve sinir sistemi ile ilişkilendirme çabalarına şiddetle karşı çıkmıştı. Temelde kesinlikle davranışçı olmasına rağmen, Guthrie'yi Watson'cu bir davra­nışçı olarak nitelendirmek mümkün değildir.

Tek Deneme Öğrenmesi

Guthrie'nin psikoloji üzerindeki en önemli katkısı son derece basit bir öğrenme teorisi formüle etmiş olmasıdır. Bu teorisi Öğrenme Psikolojisi4 (1935) isimli kitabında yayınlanmıştı. Koşullanmanın en ısrarlı savunucusu ve çağrışımla ilgilenenlerin en radikali olarak Guthrie birkaç on yıl boyunca bitişiklik(contiguity) ilkesine bağlı öğrenme teorisinin güçlü bir yan­daşı olarak kaldı. Öğrenilmiş tepkilerin desteklenmesini açıklamada Thorndike'in etki yasasını, sıklığı ve Pavlovcu ödüllendirmeyi reddetti. Bu­nun yerine "eşzamanlı koşullanma" adını verdiği ve psikolojinin en genel kanunu olarak düşündüğü kanuna inanmıştı.

Guthrie'e göre tüm öğrenmeler etki ve tepki bitişikliğine bağlıdır. Bir uyancı bir kez bir tepkinin ortaya çıkmasına sebep olursa S-R (etki-tepki) birleşimi hemen kurulur. Bu aslında Guthrie'nin en ünlü ilkesi olan tek deneme öğrenmesi (one-trial learning) durumudur. Tekrar ve ödüllendirme Guthrie'nin sisteminin temelini oluşturmaz. Bu sistemde içsel güdü aşama­larından veya S-R çiftinin tekrarından veya hiçbir tür ödüllendirmeden söz edilmez. Uyarıcı ile sonuçta ortaya çıkan eylemin bir kez çiftleştirilmesi çağrışımın kurulmasını sağlar ve böylece davranış öğrenilir.

Kanunun, Guthrie'nin eylemlerden (acts) özenle ayırt ettiği hareketler­le (movement) ilgili olduğuna dikkat edelim. Guthrie bir hareketi bir motor veya salgısal tepki veya faaliyet modeli olarak tanımlamıştır. Öte yandan bir eylem, sonuçlar ortaya koyan bir hareket veya hareketler dizisidir. Ey­lem bir hareket olduğu halde, bir hareket eylem değildir. Eylemler hareket­lerden daha geniş ölçeklidir. Örneğin, çekiç ile bir çivi çakmak bir çok ay­rı hareketten oluşan bir eylemdir. Guthrie öğrenmenin ölçümünde genel­likle tüm eylem performansı öğrenme kriteri olarak alınırken gerçekte tep­ki olarak koşullanan şeylerin hareketler olduğunu düşünmüştü.

Guthrie hareketler üzerinde odaklanmasını kendi teorisinin ayrıcı özel­liği olarak ele almıştı. Örneğin Thorndike'in birkaç bireysel kas hareketinin bir fonksiyonu olan bir becerinin kazanılmasıyla oluşan tüm bir eylemle (bir kedinin bilmece kutusundan kaçışı gibi) ilgilendiğini iddia etmişti. Bu bireysel hareketler tek tek denemelerde kazanılır veya geliştirilir fakat eyle­min bütününün öğrenilmesi tekrar edilen alıştırmaları gerektirir. Hareketler veya öğrenilen eylemin bireysel parçaları Guthrie sisteminin ham veri­leridir. Çünkü bunlar daha küçüktür ve bir öğrenme durumunda gözlemlenebilmesi daha güçtür. Bu yüzden de sıklıkla gözden kaçarlar.

Organizmanın tepkilerinin bir çok ayrı parçadan oluşması gibi, orga­nizmanın maruz kaldığı uyarıcı da ayrı parçalardan oluşur. Uyarıcı ve tep­kinin ayrı parçalardan oluşması sebebiyle incelenen davranışta tutarlılığın sağlanması için çok sayıda toplam uyarıcı ve tepki durumunun eşlenmesi­ne ihtiyaç vardır. Bu nedenle hareketler kümesinin (eylemin) gelişimini sağlamak için alıştırma yapmak gereklidir fakat her bir hareket bileşeni uyarıcıyla ayrı bir eşleşmenin ardından öğrenilir.

 

Yorum

Guthrie yazmayı ve anektodal gözlemi deneye tercih ediyor gibi görünü­yordu. Gelişim psikolojisi için teorisinin önemine inanıyor ve olguların de­ğil, teorilerin uzun süre etkili olduğu yorumunu yapıyordu. Birkaç kitabı de­neysel kanıtlarla karşılaştırıldığında bir anektodal özelliğin kanıtlarını içerir. Burada kendi teorisi ve çoğunlukla da bulmaca kutusundaki kedinin tipik davranışlarını içeren araştırması için bazı ampirik dayanaklar vardır. Yeni davranışçı psikologların diğer teorik durumlarıyla karşılaştırıldığında daha az ampirik destek içermektedir. Guthrie'nin sisteminin büyük kısmı yıllar boyu sadeliğe ve tutarlılığa dayanmıştı. Daha karmaşık öğrenme teorileriyle karşı­laştırıldığında, özellikle Hull'un teorisiyle, bunu anlamak kolaydır.

Guthrie'nin sisteminin yapısındaki sadelik bazı psikologların övgüle­rini alırken bazılarının eleştirilerine hedef olmuştur. Guthrie'nin, siste­mindeki bu sadeliği öğrenme konusundaki temel problemlerle ilgilen­mekte açık bir şekilde yetersiz kalarak devam ettirdiği iddia edildi. Bu tür eleştiriler ilave kavram ve varsayımların öğrenmenin temel problemlerini kuşatmak için gerekli olduğunu belirtmişlerdir.

Bununla beraber Guthrie öncü bir öğrenme teorisyeni olarak teorik du­ruşunu ve ününü devam ettirebildi. 1958 yılında APA'nın kendisini ödüllendirmesiyle psikolojiye yaptığı katkılar resmen tanınmış oldu. Öğrenme­nin istatistiksel modelleri Guthrie'nin tasarımları sonucu gelişti.

Duane P. Schultz, Sydney Ellen Schultz, Modern Psikoloji Tarihi, Kaknüs yayınları, İstanbul, 2007

 
1- BU SİTE TAMAMEN BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR VE BİLGİLERİN GÜNCELLİĞİNİ YİTİRMİŞ OLMA İHTİMALİ VARDIR.
2- BU SİTE RESMİ BİR SİTE DEĞİL, KİŞİSEL BİR SİTEDİR.
3- YANLIŞLIKLA DA OLSA VERİLEBİLECEK HATALI BİLGİLER DOLAYISIYLA www.ygslyssistemi.com YÖNETİMİ HİÇ BİR SORUMLULUK KABUL ETMEZ.
4- SİTEMİZDEN EDİNDİĞİNİZ TÜM BİLGİLERİ MUTLAKA RESMİ KAYNAKLARDAN DA KONTROL EDİNİZ.
5- SİTEMİZDEKİ DİĞER SINAVLAR KISMI SADECE BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR. YGS LYS HARİCİNDEKİ SINAVLARLA İLGİLİ SORU SORMAYINIZ.
6- HİÇ BİR KULLANICI SİTEMİZDEKİ BİLGİLERDEN DOLAYI HERHANGİ BİR ZARARA UĞRADIĞI YÖNÜNDE ŞİKAYETTE BULUNAMAZ.
ASLOLAN RESMİ KAYNAKLARDAN ELDE EDİLEN BİLGİLERDİR. BURADA VERİLMİŞ OLAN BAZI PRATİK BİLGİLERİN OLASI YANLIŞLIĞI YA DA GÜNCELLİĞİNİ YİTİRMİŞ OLMASI NEDENİYLE MAĞDUR OLMAMAK İÇİN LÜTFEN RESMİ KAYNAKLARA BAKINIZ.
7- BU SİTEYİ ZİYARET EDEN TÜM ZİYARETÇİLERİ BU UYARILARI OKUMUŞ KABUL ETMEKTEYİZ..

www.ygslyssistemi.com başarılar diler.......

Makale Arşivi

copyrite© ygslyssistemi.com
Her hakkı saklıdır. Yayınlanan makalelerin bir kısmı ya da tamamı kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.